<\/p>\n\n\n\n
Do Jerozolimy udali\u015bmy si\u0119 w sobot\u0119 wieczorem, wraz z ko\u0144cem szabatu. Po emocjonuj\u0105cej przechadzce z plecakami z hostelu na dworzec, podczas kt\u00f3rej najedli\u015bmy si\u0119 strachu, dotarli\u015bmy do miejsca odjazdu. Dworzec autobusowy okaza\u0142 si\u0119 ogromnym obiektem, a same autokary odje\u017cd\u017ca\u0142y z ostatnich pi\u0119ter budynku. Oczywi\u015bcie przed wej\u015bciem, czeka\u0142a nas kontrola bezpiecze\u0144stwa – nas i naszych plecak\u00f3w. Po\u0142\u0105cze\u0144 autobusowych Tel-Awiw – Jerozolima nie brakuje, odje\u017cd\u017caj\u0105 z du\u017c\u0105 cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105.
<\/p>\n\n\n\n
W Izraelu opr\u00f3cz wielu interesuj\u0105cych miejsc, kt\u00f3re zobaczyli\u015bmy czy niezapomnianych prze\u017cy\u0107, spotka\u0142o nas te\u017c wiele zwyk\u0142ych-niezwyk\u0142ych sytuacji, podczas na poz\u00f3r prozaicznych cz\u0119\u015bci podr\u00f3\u017cy, kt\u00f3re okaza\u0142y si\u0119 niezapomnian\u0105 przygod\u0105. Tak te\u017c by\u0142o z przejazdem z Tel-Awiwu do Jerozolimy. Wszystko za spraw\u0105 jednej barwnej postaci\u2026
<\/p>\n\n\n\n
Ju\u017c wsiadaj\u0105c do autokaru, wyw\u0119szyli\u015bmy, \u017ce nie b\u0119dzie to ot zwyk\u0142y transfer. Kierowca z zap\u0119dami apodyktycznymi i nadpubudliwymi, \u017cwawo rozstawia\u0142 i dyrygowa\u0142 pasa\u017cerami k\u0142\u0119bi\u0105cymi si\u0119 u drzwi pojazdu. Jego komunikacja ogranicza\u0142a si\u0119 do jazgotliwego tonu,a wszelkie zapytania czy pro\u015bby pasa\u017cer\u00f3w ucina\u0142 szybko. Opr\u00f3cz innych podr\u00f3\u017cnych, razem z nami autokarem jecha\u0142o tak\u017ce dw\u00f3ch palesty\u0144skich duchownych, ubranych w d\u0142ugie, bia\u0142e pow\u0142\u00f3czyste szaty. Gdy duchowni weszli do autokaru, od razu zrozumieli\u015bmy zasady i nale\u017cny im szacunek. Dziewczyna siedz\u0105ca sama, w mig zmieni\u0142a miejsce, by duchowni mogli usi\u0105\u015b\u0107 razem. Inny anegdotyczny epizod, kt\u00f3ry mocno nam osiad\u0142 w p\u0142acie potylicznym, to dwie kobiety, kt\u00f3re najpierw dar\u0142y ze sob\u0105 koty, gdy\u017c jedna nie chcia\u0142a si\u0119 zgodzi\u0107, by ta zaj\u0119\u0142a obok niej miejsce. Awanturowa\u0142y si\u0119, po czym usiad\u0142y razem i zacz\u0119\u0142y sobie plotkowa\u0107. Jak gdyby najpierw piorun strzeli\u0142, przesz\u0142a burza i nagle wysz\u0142o s\u0142o\u0144ce. Relacje mi\u0119dzyludzkie bywaj\u0105 tu dosy\u0107 burzliwe i temperamentne.
<\/p>\n\n\n\n
Sprzeda\u017c bilet\u00f3w si\u0119 zako\u0144czy\u0142a, podr\u00f3\u017cni zaj\u0119li miejsce, mo\u017cemy rusza\u0107. Po kilku manewrach, kierowca okaza\u0142 nam swoj\u0105 natur\u0119, a raczej brawur\u0119 w prowadzeniu. Prowadzi\u0142 nie licz\u0105c si\u0119 z pozosta\u0142ymi uczestnikami ruchu, dokonywa\u0142 gwa\u0142townych manewr\u00f3w, bardzo dynamicznie i nie ogranicza\u0142 si\u0119 w u\u017cyciu klaksonu. Nasz\u0105 uwag\u0119 przyci\u0105gn\u0105\u0142 fakt, \u017ce m\u0119\u017cczyzn\u0119 niew\u0105tpliwie uspokaja\u0142y trzymane monety w gar\u015bci, kt\u00f3re co chwila przerzuca\u0142 w d\u0142oni. By\u0107 mo\u017ce mia\u0142 gorszy dzie\u0144 i wszystko nie sz\u0142o po jego my\u015bli, ale jego ekspresja zosta\u0142a nam w pami\u0119ci. Korzystanie z komunikacja publicznego zawsze przysprza nam niezapomnianych wspomnie\u0144. Niby zwyk\u0142y przejazd, a potrafi zaskoczy\u0107.
<\/p>\n\n\n\n
Do Jerozolimy dojechali\u015bmy oko\u0142o godz. 21. Gdy tylko opu\u015bcili\u015bmy mury dworca i wyszli\u015bmy na ulic\u0119, ju\u017c po samych mijaj\u0105cych nas osobach, zrozumieli\u015bmy i to bardzo wyra\u017anie, \u017ce to tu g\u0142\u00f3wnie mieszkaj\u0105 ortodoksyjni \u017cydzi. To w\u0142a\u015bnie Jerozolima i Bnei Braku nale\u017c\u0105 do g\u0142\u00f3wnych spo\u0142eczno\u015bci bogobojnych i konserwatywnych wyznawc\u00f3w judaizmu, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 w swoich dystryktach. W Izraelu religijny, ortodoksyjni \u017cydzi nazywani s\u0105 datiim<\/em>. Ubieraj\u0105 si\u0119 skromnie, a ich zasady ubioru s\u0105 \u015bci\u015ble ustalone wed\u0142ug kodu. Uderzy\u0142a nas odmienno\u015b\u0107 Jerozolimy, jej bardziej konserwatywny, duchowy charakter. Spacerem udali\u015bmy si\u0119 do naszej kwatery, kt\u00f3r\u0105 ponownie zosta\u0142 Hostel Abraham. Ta lokalizacja okaza\u0142a si\u0119 zdecydowanie mniejszym obiektem i o ciut gorszym standardzie od tego w Tel Awiwie (cena za \u0142\u00f3\u017cko w 4-osobowym dormie wynios\u0142a nas ok. 100 z\u0142otych, dodatkowo otrzymali\u015bmy rabat z racji \u017ce po raz drugi korzystali\u015bmy z us\u0142ug ich sieci). Trafili\u015bmy na bardzo przyjaznych wsp\u00f3\u0142lokator\u00f3w. W podr\u00f3\u017cy cz\u0119sto nam si\u0119 zdarza trafia\u0107 na s\u0105siad\u00f3w z Zaolzia i tym razem te\u017c tak by\u0142o. Dzielili\u015bmy pok\u00f3j z par\u0105 sympatycznych Czech\u00f3w. Po przybyciu do hostelu podj\u0119li\u015bmy szybk\u0105 decyzj\u0119 o zmianie planu. Aby si\u0119 nie stresowa\u0107, postanowili\u015bmy ruszy\u0107 na Morze Martwe w niedziel\u0119 rano i sp\u0119dzi\u0107 tam p\u00f3\u0142 dnia i po powrocie rozpocz\u0105\u0107 zwiedzanie Jerozolimy, na kt\u00f3r\u0105 zaplanowali\u015bmy ca\u0142e popo\u0142udnie i poniedzia\u0142ek do czasu wylotu. Nie jest to oczywi\u015bcie wystarczaj\u0105cy czas, by Jerozolim\u0119 pozna\u0107 i zobaczy\u0107. Interesuj\u0105cych miejsc jest tu tyle, \u017ce spokojnie mo\u017cna by si\u0119 tu zatrzyma\u0107 na dobry tydzie\u0144. Jeszcze przed padni\u0119ciem na \u0142\u00f3\u017cka, postanowili\u015bmy si\u0119 przespacerowa\u0107. Ulice Jerozolimy \u015bwieci\u0142y ju\u017c pustkami, w przeciwie\u0144stwie do tego co widzieli\u015bmy po zmorku w Tel Awiwie. Nasz wzrok przyci\u0105gn\u0119\u0142 miejski bazar, kt\u00f3ry definitywnie nie zako\u0144czy\u0142 swoich dzia\u0142a\u0144. Hala targowa, kt\u00f3ra za dnia s\u0142u\u017cy\u0142a jako typowa targowica spo\u017cywcza, przeistoczy\u0142a si\u0119 w miejsce spotka\u0144, z dziesi\u0105tkami bar\u00f3w i pub\u00f3w. Kramy z warzywami i owocami po zachodzie s\u0142o\u0144ca pokazywa\u0142y swoj\u0105 drug\u0105 twarz w postaci knajpek. Byli\u015bmy pod wra\u017ceniem jak ca\u0142e zgraje m\u0142odych Izraelczyk\u00f3w przesiaduje na stoiskach wy\u0142o\u017conych dywanami, na kt\u00f3rych nie pozbierano jeszcze \u0142upinek po cebuli czy li\u015bci kapusty. Zabawa trwa\u0142a tu w najlepsze. Mo\u017cna by\u0142o zar\u00f3wno napi\u0107 si\u0119 piwa, czy zak\u0105si\u0107 co\u015b dobrego. Co wi\u0119cej, co ju\u017c powoli przestawa\u0142o nas razi\u0107, pomi\u0119dzy bawi\u0105cymi i \u015bmiej\u0105cymi si\u0119 m\u0142odymi lud\u017ami, wmieszani w t\u0142um byli ich r\u00f3wie\u015bnicy z d\u0142ugim M16 zwisaj\u0105cym nonszalancko przy boku, jak jaka\u015b modna torebka. Klimat tego miejsca by\u0142 niecodzienny i udzieli\u0142 si\u0119 i nam. Skusili\u015bmy si\u0119 na piwo i zasiedli\u015bmy na jednym z warzywnych stoisk, po\u015br\u00f3d obierk\u00f3w i uchichranych Izraelczyk\u00f3w. Stare Miasto<\/strong> Nazajutrz, po powrocie znad Morza Martwego ruszyli\u015bmy w stron\u0119 Starego Miasta. Nasz ograniczony czas sprawi\u0142, \u017ce musieli\u015bmy si\u0119 ograniczy\u0107 i wybra\u0107 dos\u0142ownie kilka miejsc, kt\u00f3re chcieli\u015bmy tu zobaczy\u0107. Z za\u0142o\u017cenia, woleli\u015bmy skupi\u0107 si\u0119 na kilku punktach, zamiast gania\u0107, gubi\u0107 si\u0119 i nic nie prze\u017cy\u0107, a tylko si\u0119 zirytowa\u0107. W pe\u0142ni \u015bwiadomi naszej decyzji, podeszli\u015bmy do zwiedzania z dystansem, wiedz\u0105c, \u017ce niekt\u00f3re sakralne obiekty zobaczymy wy\u0142\u0105cznie z zewn\u0105trz. Warto te\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 to fakt, \u017ce poruszanie po ulicznych meandrach Starego Miasta to wcale nie\u0142atwe zadanie. Uliczki na pierwszy rzut oka wygl\u0105daj\u0105 na wskro\u015b podobnie. Oznakowanie ulic jest ma\u0142o widoczne b\u0105d\u017a pozas\u0142aniane. Czasem dotarcie z jednego do drugiego punktu nawet z map\u0105 w r\u0119ku zajmowa\u0142o sporo czasu i nie raz wymaga\u0142o te\u017c zasi\u0119gni\u0119cia porady u mieszka\u0144c\u00f3w. Dzielnica Chrze\u015bcija\u0144ska<\/strong> Przecieli\u015bmy ulic\u0119 Jaffa i znale\u017ali\u015bmy si\u0119 nieopodal bia\u0142ych mur\u00f3w Starego Miasta. Ta pot\u0119\u017cna fortyfikacja z bia\u0142ego kamienia, kt\u00f3ra otacza Stare Miasto, oryginalnie mia\u0142a siedem bram, dzi\u015b jest ich osiem. Narzuci\u0142am chust\u0119 na ramiona i mogli\u015bmy ju\u017c uda\u0107 si\u0119 pod Bram\u0119 Damasce\u0144sk\u0105 i rozpocz\u0105\u0107 zwiedzanie od dzielnicy chrze\u015bcija\u0144skiej. Wiele pielgrzym\u00f3w przebywa tu by przej\u015b\u0107 si\u0119 autentyczn\u0105 drog\u0105 krzy\u017cow\u0105 (sama nie wiedzia\u0142\u0105m, \u017ce liczy ona niespe\u0142na 500 metr\u00f3w). W tym kwartale bardzo \u0142atwo natkn\u0105\u0107 si\u0119 na polskich ksi\u0119\u017cy czy zakonnik\u00f3w. Od lat prowadzony jest tu Dom Polski si\u00f3str El\u017cbietanek, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c przyjmuj\u0105 pod sw\u00f3j dach pielgrzym\u00f3w. Szybko trafili\u015bmy na g\u0142\u00f3wn\u0105 ulic\u0119 handlow\u0105, czyli ulic\u0119 Dawida, kt\u00f3ra wype\u0142niona jest po brzegi sklepikami z pami\u0105tkami, w kt\u00f3rych sprzedawcy robi\u0105, co mog\u0105 by\u0107 zainteresowa\u0107 turyst\u00f3w. Ich perswazja do zakup\u00f3w ich bibelot\u00f3w do subtelnych nie nale\u017cy. Nieko\u0144cz\u0105cy si\u0119 labirynt suk\u00f3w targowych, czyli kram\u00f3w, kt\u00f3re roztaczaj\u0105 zapachy i mami\u0105 kolorami, dostarczaj\u0105 niewyobra\u017calnych ilo\u015bci bod\u017ac\u00f3w, kt\u00f3re w po\u0142\u0105czeniu z nagabywaczami mog\u0105 przyprawi\u0107 o zawroty g\u0142owy. Przez przypadek napotkane schody wynios\u0142y nas na dach targowicy i cz\u0119\u015b\u0107 bazaru przeszli\u015bmy ponad sklepami. Uff, odetchn\u0119li\u015bmy! Dalej kierowali\u015bmy si\u0119 ku naj\u015bwi\u0119tszym miejscu tego kwarta\u0142u, czyli Bazylice Grobu \u015awi\u0119tego. Na dziedzi\u0144cu przed Bazylik\u0105 zawija\u0142a si\u0119 ju\u017c kolejka oczekuj\u0105cych (godziny otwarcia: codziennie od 5:00 – 21:00 w okresie letnim, 4:00-19:00 w okresie zimowym). Klucze do bazyliki nale\u017c\u0105 do dw\u00f3ch rodzin muzu\u0142ma\u0144skich, a za wszystko odpowiedzialna jest historia. W 1192 r., kiedy Salah-A-Din odbi\u0142 Jerozolim\u0119, przyzna\u0142 rol\u0119 otwierania i zamykania Bazyliki dw\u00f3m rodzinom muzu\u0142ma\u0144skim: Nuseibeh i Joudech. Od przesz\u0142o 800 lat, drzwi do \u015bwi\u0105tyni otwierane s\u0105 wed\u0142ug tej samej ceremonii. Cz\u0142onek rodziny Joudech przynosi klucz, a przedstawiciel rodu Nuseibeh otwiera drzwi. W rytuale bior\u0105 udzia\u0142 tak\u017ce mnisi r\u00f3\u017cnych od\u0142am\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa, kt\u00f3rzy podaj\u0105 drabin\u0119, po kt\u00f3rej muzu\u0142manin wspina si\u0119 i przekr\u0119ca klucz. Jest to nies\u0142ychana wsp\u00f3\u0142praca dw\u00f3ch rod\u00f3w muzu\u0142ma\u0144skich z chrze\u015bcijanami, kt\u00f3ry mo\u017ce mie\u0107 miejsce, nigdzie indziej jak w Jerozolimie. Bazylika to najwa\u017cniejsze miejsce \u015bwi\u0119te chrze\u015bcijan. To tu znajdowa\u0142a si\u0119 ska\u0142a Golgoty i zgodnie z tradycj\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 – to w tym miejscu ukrzy\u017cowano Chrystusa. Miejsce to od niespe\u0142na dw\u00f3ch tysi\u0105cleci odwiedzaj\u0105 chrze\u015bcijanie. Na przestrzeni dziej\u00f3w \u015awi\u0105tynia by\u0142a zr\u00f3wnana z ziemi\u0105, odbudowana przez krzy\u017cowc\u00f3w, a tak\u017ce przetrwa\u0142a liczne po\u017cary i trz\u0119sienia ziemi. Co ciekawe, \u015bwi\u0105tynia podzielona jest mi\u0119dzy r\u00f3\u017cne od\u0142amy chrze\u015bcija\u0144stwa. Po nied\u0142ugiej chwili, przysz\u0142a nasza kolej i weszli\u015bmy do \u015bwi\u0105tyni. Przyznaj\u0119 \u015bwi\u0105tynia zrobi\u0142a na mnie du\u017ce wra\u017cenie, jednak du\u017co wi\u0119kszy \u015blad w pami\u0119ci odcisn\u0119\u0142a panuj\u0105ca tam atmosfera sacrum. Krok po kroku, porusza\u0142\u0105m si\u0119, ogl\u0105daj\u0105c kolejne kaplice, portale, ale to ten lud wiernych pogr\u0105\u017conych i oddaj\u0105cych si\u0119 duchowym prze\u017cyciom i \u017carliwej modlitwie przypomina\u0142 mi jak wa\u017cne jest to miejsce. Kolejnym symbolicznym miejscem, do kt\u00f3rego si\u0119 udali\u015bmy by\u0142 Wieczernik. W tej gotyckiej sali, w kt\u00f3rej nad naszymi g\u0142owami pochyla\u0142y si\u0119 sklepienia kolebkowo-krzy\u017cowe, wed\u0142ug tradycji Jezus mia\u0142 spo\u017cywa\u0107 Ostatni\u0105 Wieczerz\u0119 wraz z aposto\u0142ami. Niestety na dzielnic\u0119 muzu\u0142ma\u0144sk\u0105, nie pozostawa\u0142o nam wiele czasu. Wzg\u00f3rze \u015awi\u0105tynne widzieli\u015bmy tylko z daleka. Nasze popo\u0142udniowe zwiedzanie powoli dobiega\u0142o ko\u0144ca, wra\u017ce\u0144 by\u0142o ju\u017c wystarczaj\u0105co na ten dzie\u0144, a i g\u0142\u00f3d nie dawa\u0142 o sobie zapomnie\u0107. Wraz z zachodz\u0105cym s\u0142o\u0144cem na horyzoncie, zorientowali\u015bmy si\u0119, \u017ce to najwy\u017csze czas na opuszczenie mur\u00f3w Starego Miasta. Powoli \u017co\u0142nierze zamykali kolejne ulice i ogranicza\u0142y si\u0119 nam drogi do wyj\u015bcia. Spotkali\u015bmy par\u0119 Polak\u00f3w z \u0141odzi i razem z nimi we czw\u00f3rke, bo ra\u017aniej, szukali\u015bmy drogi do jednej z bram. Pozostawanie po zmroku na Starym Mie\u015bcie nie jest dobrym pomysem\u0142. Przebywaj\u0105c w Jerozolimie m\u00f3j poziom komfortu i poczucia bezpiecze\u0144stwa zmniejszy\u0142 si\u0119. Na ka\u017cdym rogu spotykali\u015bmy innych mundurowych. \u017bo\u0142nierzy a\u017c roi\u0142o si\u0119 w oczach. W\u0105skie, ciasne uliczki i wzmo\u017cona ochrona powodowa\u0142a, \u017ce czu\u0142o si\u0119 niepok\u00f3j. By\u0107 mo\u017ce niezasadnie, ale przez g\u0142ow\u0119 przechodzi\u0142y scenariusze, \u017ce w razie jakiego\u015b zdarzenia, jeste\u015bmy w niez\u0142ej pu\u0142apce. Tak\u017ce jako kobieta czu\u0142am, \u017ce w tutejszym \u015bwiecie to m\u0119\u017cczy\u017ani wiod\u0105 prym, a ja wcale nie czu\u0142am si\u0119 swobodnie jak europejka. Mijali\u015bmy mn\u00f3stwo podr\u00f3\u017cuj\u0105cych kobiet solo czy w grupach, jednak w mojej perspektywie podr\u00f3\u017cuj\u0105c sama b\u0105d\u017a z damskim towarzystwem oczy mia\u0142abym ci\u0105gle szeroko otwarte. W drodze powrotnej nie mog\u0142o zabrakn\u0105\u0107 falafela! Nazajutrz zaplanowali\u015bmy wr\u00f3ci\u0107 do dzielnicy \u017cydowskiej. Dzielnica \u017bydowska – \u015aciana P\u0142aczu<\/strong> Wczesnym rankiem wr\u00f3cili\u015bmy na Stare Miasto, by zobaczy\u0107 najbardziej mistyczne miejsce judaistycznego \u015bwiata – \u015acian\u0119 P\u0142aczu. Zachodni mur to jedyna ocala\u0142a pozosta\u0142o\u015b\u0107 po II \u015awi\u0105tyni Jerozolimskiej i zarazem najwa\u017cniejsze miejsce kultu dla wyznawc\u00f3w judaizmu. Sama nazwa wywodzi si\u0119 od \u017cydowskiego \u015bwi\u0119ta op\u0142akiwania zburzenia \u015bwi\u0105tyni przez Rzymian. \u015aciana podzielona jest na cz\u0119\u015bci, odpowiednio przeznaczone dla m\u0119\u017cczyzn i kobiet, tak jak ma to miejsce w synagodze. Oczywi\u015bcie mog\u0105 tu przebywa\u0107 wyznawcy innych religii, pod warunkiem \u017ce zachowaj\u0105 skromny str\u00f3j i uszanuj\u0105 tutejsze obyczaje. Kobiety powinny mie\u0107 zakryte ramiona i kolana (przy wej\u015bciu mo\u017cna wypo\u017cyczy\u0107 chusty). M\u0119\u017cczy\u017ani za\u015b powinni mie\u0107 kip\u0119 na g\u0142owie, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c s\u0105 dost\u0119pne na miejscu do wypo\u017cyczenia. Weszli\u015bmy na plac, rozdzielili\u015bmy si\u0119 i ka\u017cde uda\u0142o si\u0119 do odpowiedniej cz\u0119\u015bci. Odruchowo od\u0142o\u017cy\u0142am aparat, chocia\u017c modl\u0105cy si\u0119 wydaj\u0105 si\u0119 nie sprzeciwia\u0107 fotografowaniu. Chcia\u0142am skupi\u0107 si\u0119 na tym, co dzia\u0142o si\u0119 wok\u00f3\u0142 mnie. Skutkiem takich nawyk\u00f3w, przywo\u017c\u0119 p\u00f3\u017aniej niewiele zdj\u0119\u0107, ale za to przywo\u017c\u0119 prze\u017cycia i wspomnienia. Zatrzyma\u0142am si\u0119 na uboczu i przygl\u0105da\u0142am si\u0119 ich rytua\u0142om i modlitwom. Zwyczaje i rytua\u0142y zwi\u0105zane ze \u015acian\u0105 P\u0142aczu dok\u0142adnie na czynniki pierwsze opisa\u0142y Szalonewalizki.pl (koniecznie zajrzyjcie). Ostatnie chwile na Starym Mie\u015bcie przeznaczyli\u015bmy na ma\u0142\u0105 sieste, na jednym z plac\u00f3w znale\u017ali\u015bmy troch\u0119 cienia na chwil\u0119 wytchnienia i wreszcie spr\u00f3bowali\u015bmy zakupionej, \u015bwie\u017cej cha\u0142wy! Jaki to by\u0142 rarytas! Zrobili\u015bmy jeszcze ma\u0142\u0105 rund\u0119 po targu, by znale\u017a\u0107 drobne pami\u0105tki dla najbli\u017cszych. Nasyceni wra\u017ceniami powoli mogli\u015bmy wraca\u0107.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Jerozolima bez w\u0105tpienia jest miastem fascynuj\u0105cym. Planuj\u0105c wyjazd dzi\u015b, na pewno zrobili\u015bmy dok\u0142adnie tak samo. Dla os\u00f3b wierz\u0105cych jest to okazja by zobaczy\u0107 miejsca wydarze\u0144 biblijnych. Dla mnie niesamowite by\u0142o zobaczy\u0107 jak na niewielkim terenie \u017cyj\u0105 obok siebie chrze\u015bcijanie, \u017cydzi i muzu\u0142manie. Pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 bardziej symbolicznego miasta od Jerozolimy. Te prastare miasto z histori\u0105 licz\u0105c\u0105 trzy tysi\u0105ce lat, da\u0142o pocz\u0105tki cywilizacji. Miejsce, gdzie religia ma nadrz\u0119dn\u0105 wag\u0119. Miasto o ogromnym znaczeniu dla trzech najwi\u0119kszych religii \u015bwiata: chrze\u015bcija\u0144stwa, islamu i judaizmu. Miasto targane sporami po dzi\u015b dzie\u0144. Uznawane zar\u00f3wno przez Izrael i Palestyn\u0119 za swoje stolice. Miasto, w kt\u00f3rym mia\u0142y miejsca kluczowe wydarzenia dla najwi\u0119kszych religii. To w\u0142a\u015bnie tu przechowywana by\u0142a Arka Przymierza z Dziesi\u0119ciorgiem Przykaza\u0144, Jezus Chrystus g\u0142osi\u0142 ewangeli\u0119 i spocz\u0105\u0142 w Grobie Pa\u0144skim, a Mahomet dozna\u0142 wniebowst\u0105pienia. Ziemia \u015awi\u0119ta, do kt\u00f3rej zmierzaj\u0105 pielgrzymi i tury\u015bci z ca\u0142ego \u015bwiata ze swoimi modlitwami i intencjami. Jedyne takie miejsce na Ziemi, gdzie religia ma tak ogromny wp\u0142yw, \u017ce niekt\u00f3rzy niemal trac\u0105 zmys\u0142y. W literaturze opisano tzw. syndrom jerozolimski, czyli zesp\u00f3\u0142 zaburze\u0144 urojeniowych wyst\u0119puj\u0105cy u pielgrzym\u00f3w odwiedzaj\u0105cych Jerozolim\u0119. Owe objawy polegaj\u0105 na tym, \u017ce osoby pod wp\u0142ywem obecno\u015bci w miejscach \u015bwi\u0119tych, zwi\u0105zanych z bibli\u0105, prze\u017cywaj\u0105 psychiczny szok, a nawet uto\u017csamiaj\u0105 si\u0119 z postaciami biblijnymi. Niezwyk\u0142y fenomen, kt\u00f3ry podobno dotyka oko\u0142o 200 turyst\u00f3w rocznie. My nie trafili\u015bmy to tego grona. Z Tel-Awiwu do Jerozolimy Do Jerozolimy udali\u015bmy si\u0119 w sobot\u0119 wieczorem, wraz z ko\u0144cem szabatu. Po emocjonuj\u0105cej przechadzce z plecakami z hostelu na dworzec, podczas kt\u00f3rej najedli\u015bmy si\u0119 strachu, dotarli\u015bmy do miejsca odjazdu. Dworzec autobusowy okaza\u0142 si\u0119 ogromnym obiektem, a same autokary odje\u017cd\u017ca\u0142y z ostatnich pi\u0119ter budynku. Oczywi\u015bcie przed wej\u015bciem, czeka\u0142a nas kontrola bezpiecze\u0144stwa – nas i naszych plecak\u00f3w. Po\u0142\u0105cze\u0144 autobusowych Tel-Awiw – Jerozolima nie brakuje, odje\u017cd\u017caj\u0105 z du\u017c\u0105 cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105. W Izraelu opr\u00f3cz wielu interesuj\u0105cych miejsc, kt\u00f3re zobaczyli\u015bmy czy niezapomnianych prze\u017cy\u0107, spotka\u0142o nas te\u017c wiele zwyk\u0142ych-niezwyk\u0142ych sytuacji, podczas na poz\u00f3r prozaicznych cz\u0119\u015bci podr\u00f3\u017cy, kt\u00f3re okaza\u0142y si\u0119 niezapomnian\u0105 przygod\u0105. Tak te\u017c by\u0142o z przejazdem z Tel-Awiwu do Jerozolimy. Wszystko za spraw\u0105 jednej barwnej postaci\u2026 Ju\u017c wsiadaj\u0105c do autokaru, wyw\u0119szyli\u015bmy, \u017ce nie b\u0119dzie to ot zwyk\u0142y transfer. Kierowca z zap\u0119dami apodyktycznymi i nadpubudliwymi, \u017cwawo rozstawia\u0142 i dyrygowa\u0142 pasa\u017cerami k\u0142\u0119bi\u0105cymi si\u0119 u drzwi pojazdu. Jego komunikacja ogranicza\u0142a si\u0119 do jazgotliwego tonu,a wszelkie zapytania czy pro\u015bby pasa\u017cer\u00f3w ucina\u0142 szybko. Opr\u00f3cz innych podr\u00f3\u017cnych, razem z nami autokarem jecha\u0142o tak\u017ce dw\u00f3ch palesty\u0144skich duchownych, ubranych w d\u0142ugie, bia\u0142e pow\u0142\u00f3czyste szaty. Gdy duchowni weszli do autokaru, od razu zrozumieli\u015bmy zasady i nale\u017cny im szacunek. Dziewczyna siedz\u0105ca sama, w mig zmieni\u0142a miejsce, by duchowni mogli usi\u0105\u015b\u0107 razem. Inny anegdotyczny epizod, kt\u00f3ry mocno nam osiad\u0142 w p\u0142acie potylicznym, to dwie kobiety, kt\u00f3re najpierw dar\u0142y ze sob\u0105 koty, gdy\u017c jedna nie chcia\u0142a si\u0119 zgodzi\u0107, by ta zaj\u0119\u0142a obok niej miejsce. Awanturowa\u0142y si\u0119, po czym usiad\u0142y razem i zacz\u0119\u0142y sobie plotkowa\u0107. Jak gdyby najpierw piorun strzeli\u0142, przesz\u0142a burza i nagle wysz\u0142o s\u0142o\u0144ce. Relacje mi\u0119dzyludzkie bywaj\u0105 tu dosy\u0107 burzliwe i temperamentne. Sprzeda\u017c bilet\u00f3w si\u0119 zako\u0144czy\u0142a, podr\u00f3\u017cni zaj\u0119li miejsce, mo\u017cemy rusza\u0107. Po kilku manewrach, kierowca okaza\u0142 nam swoj\u0105 natur\u0119, a raczej brawur\u0119 w prowadzeniu. Prowadzi\u0142 nie licz\u0105c si\u0119 z pozosta\u0142ymi uczestnikami ruchu, dokonywa\u0142 gwa\u0142townych manewr\u00f3w, bardzo dynamicznie i nie ogranicza\u0142 si\u0119 w u\u017cyciu klaksonu. Nasz\u0105 uwag\u0119 przyci\u0105gn\u0105\u0142 fakt, \u017ce m\u0119\u017cczyzn\u0119 niew\u0105tpliwie uspokaja\u0142y trzymane monety w gar\u015bci, kt\u00f3re co chwila przerzuca\u0142 w d\u0142oni. By\u0107 mo\u017ce mia\u0142 gorszy dzie\u0144 i wszystko nie sz\u0142o po jego my\u015bli, ale jego ekspresja zosta\u0142a nam w pami\u0119ci. Korzystanie z komunikacja publicznego zawsze przysprza nam niezapomnianych wspomnie\u0144. Niby zwyk\u0142y przejazd, a potrafi zaskoczy\u0107. Do Jerozolimy dojechali\u015bmy oko\u0142o godz. 21. Gdy tylko opu\u015bcili\u015bmy mury dworca i wyszli\u015bmy na ulic\u0119, ju\u017c po samych mijaj\u0105cych nas osobach, zrozumieli\u015bmy i to bardzo wyra\u017anie, \u017ce to tu g\u0142\u00f3wnie mieszkaj\u0105 ortodoksyjni \u017cydzi. To w\u0142a\u015bnie Jerozolima i Bnei Braku nale\u017c\u0105 do g\u0142\u00f3wnych spo\u0142eczno\u015bci bogobojnych i konserwatywnych wyznawc\u00f3w judaizmu, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 w swoich dystryktach. W Izraelu religijny, ortodoksyjni \u017cydzi nazywani s\u0105 datiim. Ubieraj\u0105 si\u0119 skromnie, a ich zasady ubioru s\u0105 \u015bci\u015ble ustalone wed\u0142ug kodu. Uderzy\u0142a nas odmienno\u015b\u0107 Jerozolimy, jej bardziej konserwatywny, duchowy charakter. Spacerem udali\u015bmy si\u0119 do naszej kwatery, kt\u00f3r\u0105 ponownie zosta\u0142 Hostel Abraham. Ta lokalizacja okaza\u0142a si\u0119 zdecydowanie mniejszym obiektem i o ciut gorszym standardzie od tego w Tel Awiwie (cena za \u0142\u00f3\u017cko w 4-osobowym dormie wynios\u0142a nas ok. 100 z\u0142otych, dodatkowo otrzymali\u015bmy rabat z racji \u017ce po raz drugi korzystali\u015bmy z us\u0142ug ich sieci). Trafili\u015bmy na bardzo przyjaznych wsp\u00f3\u0142lokator\u00f3w. W podr\u00f3\u017cy cz\u0119sto nam si\u0119 zdarza trafia\u0107 na s\u0105siad\u00f3w z Zaolzia i tym razem te\u017c tak by\u0142o. Dzielili\u015bmy pok\u00f3j z par\u0105 sympatycznych Czech\u00f3w. Po przybyciu do hostelu podj\u0119li\u015bmy szybk\u0105 decyzj\u0119 o zmianie planu. Aby si\u0119 nie stresowa\u0107, postanowili\u015bmy ruszy\u0107 na Morze Martwe w niedziel\u0119 rano i sp\u0119dzi\u0107 tam p\u00f3\u0142 dnia i po powrocie rozpocz\u0105\u0107 zwiedzanie Jerozolimy, na kt\u00f3r\u0105 zaplanowali\u015bmy ca\u0142e popo\u0142udnie i poniedzia\u0142ek do czasu wylotu. Nie jest to oczywi\u015bcie wystarczaj\u0105cy czas, by Jerozolim\u0119 pozna\u0107 i zobaczy\u0107. Interesuj\u0105cych miejsc jest tu tyle, \u017ce spokojnie mo\u017cna by si\u0119 tu zatrzyma\u0107 na dobry tydzie\u0144. Jeszcze przed padni\u0119ciem na \u0142\u00f3\u017cka, postanowili\u015bmy si\u0119 przespacerowa\u0107. Ulice Jerozolimy \u015bwieci\u0142y ju\u017c pustkami, w przeciwie\u0144stwie do tego co widzieli\u015bmy po zmorku w Tel Awiwie. Nasz wzrok przyci\u0105gn\u0119\u0142 miejski bazar, kt\u00f3ry definitywnie nie zako\u0144czy\u0142 swoich dzia\u0142a\u0144. Hala targowa, kt\u00f3ra za dnia s\u0142u\u017cy\u0142a jako typowa targowica spo\u017cywcza, przeistoczy\u0142a si\u0119 w miejsce spotka\u0144, z dziesi\u0105tkami bar\u00f3w i pub\u00f3w. Kramy z warzywami i owocami po zachodzie s\u0142o\u0144ca pokazywa\u0142y swoj\u0105 drug\u0105 twarz w postaci knajpek. Byli\u015bmy pod wra\u017ceniem jak ca\u0142e zgraje m\u0142odych Izraelczyk\u00f3w przesiaduje na stoiskach wy\u0142o\u017conych dywanami, na kt\u00f3rych nie pozbierano jeszcze \u0142upinek po cebuli czy li\u015bci kapusty. Zabawa trwa\u0142a tu w najlepsze. Mo\u017cna by\u0142o zar\u00f3wno napi\u0107 si\u0119 piwa, czy zak\u0105si\u0107 co\u015b dobrego. Co wi\u0119cej, co ju\u017c powoli przestawa\u0142o nas razi\u0107, pomi\u0119dzy bawi\u0105cymi i \u015bmiej\u0105cymi si\u0119 m\u0142odymi lud\u017ami, wmieszani w t\u0142um byli ich r\u00f3wie\u015bnicy z d\u0142ugim M16 zwisaj\u0105cym nonszalancko przy boku, jak jaka\u015b modna torebka. Klimat tego miejsca by\u0142 niecodzienny i udzieli\u0142 si\u0119 i nam. Skusili\u015bmy si\u0119 na piwo i zasiedli\u015bmy na jednym z warzywnych stoisk, po\u015br\u00f3d obierk\u00f3w i uchichranych Izraelczyk\u00f3w. Stare Miasto Nazajutrz, po powrocie znad Morza Martwego ruszyli\u015bmy w stron\u0119 Starego Miasta. Nasz ograniczony czas sprawi\u0142, \u017ce musieli\u015bmy si\u0119 ograniczy\u0107 i wybra\u0107 dos\u0142ownie kilka miejsc, kt\u00f3re chcieli\u015bmy tu zobaczy\u0107. Z za\u0142o\u017cenia, woleli\u015bmy skupi\u0107 si\u0119 na kilku punktach, zamiast gania\u0107, gubi\u0107 si\u0119 i nic nie prze\u017cy\u0107, a tylko si\u0119 zirytowa\u0107. W pe\u0142ni \u015bwiadomi naszej decyzji, podeszli\u015bmy do zwiedzania z dystansem, wiedz\u0105c, \u017ce niekt\u00f3re sakralne obiekty zobaczymy wy\u0142\u0105cznie z zewn\u0105trz. Warto te\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 to fakt, \u017ce poruszanie po ulicznych meandrach Starego Miasta to wcale nie\u0142atwe zadanie. Uliczki na pierwszy rzut oka wygl\u0105daj\u0105 na wskro\u015b podobnie. Oznakowanie ulic jest ma\u0142o widoczne b\u0105d\u017a pozas\u0142aniane. Czasem dotarcie z jednego do drugiego punktu nawet z map\u0105 w r\u0119ku zajmowa\u0142o sporo czasu i nie raz wymaga\u0142o te\u017c zasi\u0119gni\u0119cia porady u mieszka\u0144c\u00f3w. Dzielnica Chrze\u015bcija\u0144ska Przecieli\u015bmy ulic\u0119 Jaffa i znale\u017ali\u015bmy si\u0119 nieopodal bia\u0142ych mur\u00f3w Starego Miasta. Ta pot\u0119\u017cna fortyfikacja z bia\u0142ego kamienia, kt\u00f3ra otacza Stare Miasto, oryginalnie mia\u0142a siedem bram, dzi\u015b jest ich osiem. Narzuci\u0142am chust\u0119 na ramiona i mogli\u015bmy ju\u017c uda\u0107 si\u0119 pod Bram\u0119 Damasce\u0144sk\u0105 i rozpocz\u0105\u0107 zwiedzanie od dzielnicy chrze\u015bcija\u0144skiej. Wiele pielgrzym\u00f3w przebywa tu by przej\u015b\u0107 si\u0119 autentyczn\u0105 drog\u0105 krzy\u017cow\u0105 (sama nie wiedzia\u0142\u0105m, \u017ce liczy ona niespe\u0142na 500 metr\u00f3w). W tym kwartale bardzo \u0142atwo natkn\u0105\u0107 si\u0119 na polskich ksi\u0119\u017cy czy zakonnik\u00f3w. Od lat prowadzony jest tu Dom Polski si\u00f3str El\u017cbietanek, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c przyjmuj\u0105 pod sw\u00f3j dach pielgrzym\u00f3w. Szybko trafili\u015bmy na g\u0142\u00f3wn\u0105 ulic\u0119 handlow\u0105, czyli ulic\u0119 Dawida, kt\u00f3ra wype\u0142niona jest po brzegi sklepikami z pami\u0105tkami, w kt\u00f3rych sprzedawcy robi\u0105, co mog\u0105 by\u0107 zainteresowa\u0107 turyst\u00f3w. Ich perswazja do zakup\u00f3w ich bibelot\u00f3w do subtelnych nie nale\u017cy. Nieko\u0144cz\u0105cy si\u0119 labirynt suk\u00f3w targowych, czyli kram\u00f3w, kt\u00f3re roztaczaj\u0105 zapachy i mami\u0105 kolorami, dostarczaj\u0105 niewyobra\u017calnych ilo\u015bci bod\u017ac\u00f3w, kt\u00f3re w po\u0142\u0105czeniu z nagabywaczami mog\u0105 przyprawi\u0107 o zawroty g\u0142owy. Przez przypadek napotkane schody wynios\u0142y nas na dach targowicy i cz\u0119\u015b\u0107 bazaru przeszli\u015bmy ponad sklepami. Uff, odetchn\u0119li\u015bmy! Dalej kierowali\u015bmy si\u0119 ku naj\u015bwi\u0119tszym miejscu tego kwarta\u0142u, czyli Bazylice Grobu \u015awi\u0119tego. Na dziedzi\u0144cu przed Bazylik\u0105 zawija\u0142a si\u0119 ju\u017c kolejka oczekuj\u0105cych (godziny otwarcia: codziennie od 5:00 – 21:00 w okresie letnim, 4:00-19:00 w okresie zimowym). Klucze do bazyliki nale\u017c\u0105 do dw\u00f3ch rodzin muzu\u0142ma\u0144skich, a za wszystko odpowiedzialna jest historia. W 1192 r., kiedy Salah-A-Din odbi\u0142 Jerozolim\u0119, przyzna\u0142 rol\u0119 otwierania i zamykania Bazyliki dw\u00f3m rodzinom muzu\u0142ma\u0144skim: Nuseibeh i Joudech. Od przesz\u0142o 800 lat, drzwi do \u015bwi\u0105tyni otwierane s\u0105 wed\u0142ug tej samej ceremonii. Cz\u0142onek rodziny Joudech przynosi klucz, a przedstawiciel rodu Nuseibeh otwiera drzwi. W rytuale bior\u0105 udzia\u0142 tak\u017ce mnisi r\u00f3\u017cnych od\u0142am\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa, kt\u00f3rzy podaj\u0105 drabin\u0119, po kt\u00f3rej muzu\u0142manin wspina si\u0119 i przekr\u0119ca klucz. Jest to nies\u0142ychana wsp\u00f3\u0142praca dw\u00f3ch rod\u00f3w muzu\u0142ma\u0144skich z chrze\u015bcijanami, kt\u00f3ry mo\u017ce mie\u0107 miejsce, nigdzie indziej jak w Jerozolimie. Bazylika to najwa\u017cniejsze miejsce \u015bwi\u0119te chrze\u015bcijan. To tu znajdowa\u0142a si\u0119 ska\u0142a Golgoty i zgodnie z tradycj\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 – to w tym miejscu ukrzy\u017cowano Chrystusa. Miejsce to od niespe\u0142na dw\u00f3ch tysi\u0105cleci odwiedzaj\u0105 chrze\u015bcijanie. Na przestrzeni dziej\u00f3w \u015awi\u0105tynia by\u0142a zr\u00f3wnana z ziemi\u0105, odbudowana przez krzy\u017cowc\u00f3w, a tak\u017ce przetrwa\u0142a liczne po\u017cary i trz\u0119sienia ziemi. Co ciekawe, \u015bwi\u0105tynia podzielona jest mi\u0119dzy r\u00f3\u017cne od\u0142amy chrze\u015bcija\u0144stwa. Po nied\u0142ugiej chwili, przysz\u0142a nasza kolej i weszli\u015bmy do \u015bwi\u0105tyni. Przyznaj\u0119 \u015bwi\u0105tynia zrobi\u0142a na mnie du\u017ce wra\u017cenie, jednak du\u017co wi\u0119kszy \u015blad w pami\u0119ci odcisn\u0119\u0142a panuj\u0105ca tam atmosfera sacrum. Krok po kroku, porusza\u0142\u0105m si\u0119, ogl\u0105daj\u0105c kolejne kaplice, portale, ale to ten lud wiernych pogr\u0105\u017conych i oddaj\u0105cych si\u0119 duchowym prze\u017cyciom i \u017carliwej modlitwie przypomina\u0142 mi jak wa\u017cne jest to miejsce. Kolejnym symbolicznym miejscem, do kt\u00f3rego si\u0119 udali\u015bmy by\u0142 Wieczernik. W tej gotyckiej sali, w kt\u00f3rej nad naszymi g\u0142owami pochyla\u0142y si\u0119 sklepienia kolebkowo-krzy\u017cowe, wed\u0142ug tradycji Jezus mia\u0142 spo\u017cywa\u0107 Ostatni\u0105 Wieczerz\u0119 wraz z aposto\u0142ami. Niestety na dzielnic\u0119 muzu\u0142ma\u0144sk\u0105, nie pozostawa\u0142o nam wiele czasu. Wzg\u00f3rze \u015awi\u0105tynne widzieli\u015bmy tylko z daleka. Nasze popo\u0142udniowe zwiedzanie powoli dobiega\u0142o ko\u0144ca, wra\u017ce\u0144 by\u0142o ju\u017c wystarczaj\u0105co na ten dzie\u0144, a i g\u0142\u00f3d nie dawa\u0142 o sobie zapomnie\u0107. Wraz z zachodz\u0105cym s\u0142o\u0144cem na horyzoncie, zorientowali\u015bmy si\u0119, \u017ce to najwy\u017csze czas na opuszczenie mur\u00f3w Starego Miasta. Powoli \u017co\u0142nierze zamykali kolejne ulice i ogranicza\u0142y si\u0119 nam drogi do wyj\u015bcia. Spotkali\u015bmy par\u0119 Polak\u00f3w z \u0141odzi i razem z nimi we czw\u00f3rke, bo ra\u017aniej, szukali\u015bmy drogi do jednej z bram. Pozostawanie po zmroku na Starym Mie\u015bcie nie jest dobrym pomysem\u0142. Przebywaj\u0105c w Jerozolimie m\u00f3j poziom komfortu i poczucia bezpiecze\u0144stwa zmniejszy\u0142 si\u0119. Na ka\u017cdym rogu spotykali\u015bmy innych mundurowych. \u017bo\u0142nierzy a\u017c roi\u0142o si\u0119 w oczach. W\u0105skie, ciasne uliczki i wzmo\u017cona ochrona powodowa\u0142a, \u017ce czu\u0142o si\u0119 niepok\u00f3j. By\u0107 mo\u017ce niezasadnie, ale przez g\u0142ow\u0119 przechodzi\u0142y scenariusze, \u017ce w razie jakiego\u015b zdarzenia, jeste\u015bmy w niez\u0142ej pu\u0142apce. Tak\u017ce jako kobieta czu\u0142am, \u017ce w tutejszym \u015bwiecie to m\u0119\u017cczy\u017ani wiod\u0105 prym, a ja wcale nie czu\u0142am si\u0119 swobodnie jak europejka. Mijali\u015bmy mn\u00f3stwo podr\u00f3\u017cuj\u0105cych kobiet solo czy w grupach, jednak w mojej perspektywie podr\u00f3\u017cuj\u0105c sama b\u0105d\u017a z damskim towarzystwem oczy mia\u0142abym ci\u0105gle szeroko otwarte. W drodze powrotnej nie mog\u0142o zabrakn\u0105\u0107 falafela! Nazajutrz zaplanowali\u015bmy wr\u00f3ci\u0107 do dzielnicy \u017cydowskiej. Dzielnica \u017bydowska – \u015aciana P\u0142aczu Wczesnym rankiem wr\u00f3cili\u015bmy na Stare Miasto, by zobaczy\u0107 najbardziej mistyczne miejsce judaistycznego \u015bwiata – \u015acian\u0119 P\u0142aczu. Zachodni mur to jedyna ocala\u0142a pozosta\u0142o\u015b\u0107 po II \u015awi\u0105tyni Jerozolimskiej i zarazem najwa\u017cniejsze miejsce kultu dla wyznawc\u00f3w judaizmu. Sama nazwa wywodzi si\u0119 od \u017cydowskiego \u015bwi\u0119ta op\u0142akiwania zburzenia \u015bwi\u0105tyni przez Rzymian. \u015aciana podzielona jest na cz\u0119\u015bci, odpowiednio przeznaczone dla m\u0119\u017cczyzn i kobiet, tak jak ma to miejsce w synagodze. Oczywi\u015bcie mog\u0105 tu przebywa\u0107 wyznawcy innych religii, pod warunkiem \u017ce zachowaj\u0105 skromny str\u00f3j i uszanuj\u0105 tutejsze obyczaje. Kobiety powinny mie\u0107 zakryte ramiona i kolana (przy wej\u015bciu mo\u017cna wypo\u017cyczy\u0107 chusty). M\u0119\u017cczy\u017ani za\u015b powinni mie\u0107 kip\u0119 na g\u0142owie, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c s\u0105 dost\u0119pne na miejscu do wypo\u017cyczenia. Weszli\u015bmy na plac, rozdzielili\u015bmy si\u0119 i ka\u017cde uda\u0142o si\u0119 do odpowiedniej cz\u0119\u015bci. Odruchowo od\u0142o\u017cy\u0142am aparat, chocia\u017c modl\u0105cy si\u0119 wydaj\u0105 si\u0119 nie sprzeciwia\u0107 fotografowaniu. Chcia\u0142am skupi\u0107 si\u0119 na tym, co dzia\u0142o si\u0119 wok\u00f3\u0142 mnie. Skutkiem takich nawyk\u00f3w, przywo\u017c\u0119 p\u00f3\u017aniej niewiele zdj\u0119\u0107, ale za to przywo\u017c\u0119 prze\u017cycia i wspomnienia. Zatrzyma\u0142am si\u0119 na uboczu i przygl\u0105da\u0142am si\u0119 ich rytua\u0142om i modlitwom. Zwyczaje i rytua\u0142y zwi\u0105zane ze \u015acian\u0105 P\u0142aczu dok\u0142adnie na czynniki pierwsze opisa\u0142y Szalonewalizki.pl (koniecznie zajrzyjcie). Ostatnie chwile na Starym Mie\u015bcie przeznaczyli\u015bmy na ma\u0142\u0105 sieste, na jednym z plac\u00f3w znale\u017ali\u015bmy troch\u0119 cienia na chwil\u0119 wytchnienia i wreszcie spr\u00f3bowali\u015bmy zakupionej, \u015bwie\u017cej cha\u0142wy! Jaki to by\u0142 rarytas! Zrobili\u015bmy jeszcze ma\u0142\u0105 rund\u0119 po targu, by znale\u017a\u0107 drobne pami\u0105tki dla najbli\u017cszych. Nasyceni wra\u017ceniami powoli mogli\u015bmy wraca\u0107. Jerozolima bez w\u0105tpienia jest miastem fascynuj\u0105cym. Planuj\u0105c wyjazd dzi\u015b, na pewno zrobili\u015bmy dok\u0142adnie tak samo. Dla os\u00f3b wierz\u0105cych jest to okazja by zobaczy\u0107 miejsca wydarze\u0144 biblijnych. Dla mnie niesamowite by\u0142o zobaczy\u0107 jak na niewielkim terenie \u017cyj\u0105 obok siebie chrze\u015bcijanie, \u017cydzi i muzu\u0142manie.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":282,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7,4],"tags":[22,18],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/281"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=281"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/281\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":301,"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/281\/revisions\/301"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/282"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=281"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=281"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=281"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/targladny-1024x652.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/mynatargu-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/bron-768x1024.jpg\")
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/janauilcy-1024x768.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/magnetofon-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/dawidmapa-1-1024x768.jpg\")
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/kramy-1024x768.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/dach-1024x823.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/na-dachu-1024x768.jpg\")
<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/opartanasciane-768x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/po-zmroku-1024x742.jpg\")
<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/falafel-869x1024.jpg\")
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/chawla-1024x768.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/my-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"