{"id":409,"date":"2019-06-18T20:43:31","date_gmt":"2019-06-18T20:43:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/?p=409"},"modified":"2019-06-27T15:11:59","modified_gmt":"2019-06-27T15:11:59","slug":"zaatarofowani-czyli-savoir-vivre-na-bliskim-wschodzie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/?p=409","title":{"rendered":"Za’atarofowani\u2026. czyli savoir-vivre na Bliskim Wschodzie"},"content":{"rendered":"\n

Przed wyjazdem do Iranu, ch\u0142on\u0119li\u015bmy ka\u017cd\u0105 dawk\u0119 informacji i wiedzy o tym kraju. Z przekaz\u00f3w turyst\u00f3w odnie\u015bli\u015bmy wra\u017cenie, \u017ce obcokrajowcy w Iranie s\u0105 non stop obdarowywani, zapraszani, obwo\u017ceni, a Ira\u0144czycy nie chc\u0105 przyjmowa\u0107 w zamian \u017cadnych pieni\u0119dzy, argumentuj\u0105c, \u017ce przecie\u017c \u2018\u2019dear friend, you are my guest!\u2019\u2019. Rzadko\u015bci\u0105 nie by\u0142y te\u017c historie, gdy Ira\u0144czycy porzucali swoje codzienne obowi\u0105zki i jako najlepsi gospodarze wozili i pokazywali sw\u00f3j kraj turystom. Oczy mieli\u015bmy szeroko otwarte ze zdumienia, zanim nie trafili\u015bmy na magiczne s\u0142owo na T – Ta\u2019arof!<\/strong>
<\/p>\n\n\n\n

Ta\u2019arof to kwintesencja ira\u0144skiego savoir-vivre! To perskie s\u0142owo o arabskich korzeniach okre\u015bla ira\u0144sk\u0105 sztuk\u0119 etykiety, w kt\u00f3rej prawdziwe intencje nie kryj\u0105 si\u0119 w dos\u0142ownym przekazie, ale g\u0142\u0119biej mi\u0119dzy wierszami. Ira\u0144ska etykieta to zawi\u0142a sztuka wymagaj\u0105ca bez w\u0105tpienia minimum umiej\u0119tno\u015bci, elokwencji, wyczucia oraz znajomo\u015bci samych regu\u0142. Ta\u2019arof przejawia si\u0119 w wszystkich sferach \u017cycia towarzystkiego. To zawi\u0142y system kurtuazyjnych zachowa\u0144, konwersacji, sztuki negocjacji, zwrot\u00f3w grzeczno\u015bciowych. To rodzaj subtelnej gry towarzyskiej, w kt\u00f3r\u0105 trzeba wej\u015b\u0107 i p\u0142yn\u0105\u0107 wraz z ni\u0105. Dobrze jest pozna\u0107 jej podstawy, by nie pogubi\u0107 si\u0119, a zarazem zjedna\u0107 sobie sympati\u0119 Ira\u0144czyk\u00f3w. Wykazuj\u0105c si\u0119 zrozumieniem ta\u2019arofu i okazaniem szczerych ch\u0119ci, mo\u017cemy zmieni\u0107 nasze postrzeganie w oczach Ira\u0144czyk\u00f3w, przej\u015b\u0107 na wy\u017cszy stopie\u0144 za\u017cy\u0142o\u015bci znajomo\u015bci. Z przeci\u0119tnego tury\u015bciaka z aparatem na szyi, mo\u017cemy zacz\u0105\u0107 by\u0107 postrzegani jako godni partnerzy do rozm\u00f3w i towarzysze spotka\u0144! Bez znajomo\u015bci ta\u2019arofu, turysta z obcego kraju (chared\u017ci<\/em>) nie\u015bwiadomie narobi sobie obciachu. Nie uchroni si\u0119 przed pope\u0142nianiem gaf i na pewno nie zaskarbi sobie serca Ira\u0144czyk\u00f3w. Nie uczestnicz\u0105c w tej grze, w ocenie Ira\u0144czyk\u00f3w zostaniemy odebrani jako kompletni ignoranci. Mo\u017ce to te\u017c w konsekwencji przekre\u015bli\u0107 nasze szanse na ciekaw\u0105 znajomo\u015b\u0107 z lokalsami.
<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W praktyce ta\u2019arof mo\u017ce zadziwi\u0107, a jego przerysowane formy sprawiaj\u0105, \u017ce czasem \u0142atwo si\u0119 pogubi\u0107, co tak naprawd\u0119 autor mia\u0142 na my\u015bli. Ta\u2019arof jest tak g\u0142\u0119boko zakorzeniony w ira\u0144skiego kulturze, \u017ce w imi\u0119 tych zasad, Ira\u0144czycy mog\u0105 czasem dzi\u0119kowa\u0107, kiedy rzeczywi\u015bcie s\u0105 ch\u0119tni co\u015b przyj\u0105\u0107, wyra\u017ca\u0107 emocje, kt\u00f3re nie ko\u0144ca czuj\u0105, zaprasza\u0107, gdy mo\u017ce niekoniecznie tego dnia le\u017cy to po ich my\u015bli. Wynika to z ogromnej go\u015bcinno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 wybitnie na tle innych nacji. Ira\u0144czyk cho\u0107by mia\u0142 nieposprz\u0105tane w domu, co\u015b na gwa\u0142t do za\u0142atwienia na mie\u015bcie, \u015bwiat\u0142o w lod\u00f3wce, nie powstrzyma go to przed zaoferowaniem swojej pomocy czy zaproponowaniem wsp\u00f3lnego sp\u0119dzenia czasu.
<\/p>\n\n\n\n

Mimo to, \u017ce sporo wiedzy i relacji podr\u00f3\u017cnik\u00f3w przyswoili\u015bmy sobie przed wylotem, jednak dopiero na miejscu wszystko zacz\u0119\u0142o nam si\u0119 uk\u0142ada\u0107 w ca\u0142o\u015b\u0107. Ta\u2019arof dogoni\u0142 nas szybciej ni\u017c si\u0119 tego spodziewali\u015bmy. Pierwsze dni i interakcje z lud\u017ami da\u0142y nam ogrom pozytywnych prze\u017cy\u0107 i pierwsze lekcje ta\u2019arofu. Na ka\u017cdym kroku wita\u0142y nas szczerze u\u015bmiechy, mi\u0142e s\u0142owa i prawdziwe ludzkie zainteresowanie drug\u0105 osob\u0105. Odkryli\u015bmy, jak ta\u2019arof jest przyjemny. Zachwycili\u015bmy si\u0119 i troch\u0119 zach\u0142ysn\u0119li\u015bmy, bo my takiego czego\u015b w Europie nie znamy! Jest to ewenement obyczajowy na skal\u0119 \u015bwiatow\u0105! Otrzymywane komplementy, mimo \u017ce by\u0142y czasem tak nadwyraz przerysowane, autentycznie nas cieszy\u0142y. Oni w ka\u017cdej osobie widz\u0105 co\u015b, co im si\u0119 podoba. Mnie najbardziej radowa\u0142y docenienia wtopienia si\u0119 w ich kultur\u0119 strojem.
<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Nie zawsze sz\u0142o jak po ma\u015ble, czasami sami \u0142apali\u015bmy si\u0119 za g\u0142ow\u0119, jakie s\u0105 ich intencje. Bobu zada\u0142a nam komunikacja pisana, kt\u00f3r\u0105 jest o niebo trudniej rozgry\u017a\u0107. Ta\u2019arof przez whatsapp to czasem niez\u0142y orzech do zgryzienia. Mia\u0142am jedn\u0105 sytuacj\u0119, kiedy stara\u0142am um\u00f3wi\u0107 si\u0119 z Irank\u0105 na kaw\u0119, po kilku bezskuretnyczh pr\u00f3bach osi\u0105gni\u0119cia kompromisu, wywiesi\u0142am bia\u0142\u0105 flag\u0119. Ira\u0144czycy p\u0142ywaj\u0105 w ta\u2019arofie jak ryby w wodzie. To ich chleb powszedni i wszyscy wiedz\u0105, \u017ce to barwna kurtuazja, kt\u00f3ra przyjmuje niekiedy bardzo niebotyczne formy. O niekt\u00f3rych mo\u017cna wr\u0119cz powiedzie\u0107, \u017ce s\u0105 uzale\u017cnieni od ta\u2019arofu (my podczas naszego wyjazdu mieli\u015bmy okazj\u0119 pozna\u0107 tak\u0105 osob\u0119, szybko j\u0105 rozpracowali\u015bmy i przyj\u0119li\u015bmy jej styl komunikacji, komplementy sypa\u0142y si\u0119 od rana do nocy). W ta\u2019arofie troch\u0119 chodzi o to, by zgrabnie poodbija\u0107 towarzysk\u0105 pi\u0142eczk\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105. To czasem po prostu musi si\u0119 wydarzy\u0107. Jak przys\u0142owiowa przepychanka mi\u0119dzy d\u017centelmenami, kt\u00f3ry z nich wejdzie pierwszy do windy. Zgrabnie podsumowa\u0142 to zjawisko nasz zaprzyja\u017aniony Ira\u0144czyk: \u2018\u2019They say it, but they don\u2019t mean it\u2019\u2019.
<\/p>\n\n\n\n

Ka\u017cdego dnia naszej podr\u00f3\u017cy ta\u2019arof przejawia\u0142 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych formach. Przechadzaj\u0105c si\u0119 ulicami, gdy tylko spotka\u0142 si\u0119 kontakt wzrokowy, byli\u015bmy subtelnie zaczepiani i zaraz nawi\u0105zywa\u0142a si\u0119 kr\u00f3tka grzeczno\u015bciowa rozmowa. Napotkane osoby by\u0142y ciekawe naszego pochodzenia, celu naszej podr\u00f3\u017cy, odczu\u0107 i wra\u017ce\u0144. Wielokrotnie po takiej wymianie zda\u0144, z ust Ira\u0144czyk\u00f3w pada\u0142y deklaracje ch\u0119ci pomocy, organizacji czasu, rad, co zobaczy\u0107 itp (pachnie czystym taarofem). Na koniec rozmow\u0119 cz\u0119sto wie\u0144czy\u0142o wsp\u00f3lne zdj\u0119cie. Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce by\u0142y to zawsze tak ciep\u0142e i przyjazne sceny, \u017ce ten zwyczaj przypad\u0142 nam do gustu. W metrze, czy to w damskim czy w m\u0119skim wagonie zawsze spieszono, by nam ust\u0105pi\u0107 miejsce. Gdy wesz\u0142am do damskiego wagonu w Teheranie, rz\u0105d studentek wnet si\u0119 zebra\u0142 ku sobie, by zrobi\u0107 miejsca dla uradowanej twarzy Europejki. To samo do\u015bwiadcza\u0142 Dawid wst\u0119puj\u0105c do mieszanego, a w praktyce m\u0119skiego wagonu, gdzie starszy pan gotowy by\u0142 odda\u0107 mu swoje miejsce. Dawid stanowczo z nim ta\u2019arofaw\u0142, a\u017c za trzecim razem pan da\u0142 za wygran\u0105. W takich drobnych gestach tkwi ca\u0142y s\u0119k tego ambarasu!
<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Im bardziej si\u0119 z kim\u015b zakolegowali\u015bmy, wchodzili\u015bmy w kolejne stadia wtajemniczenia tej sztuki, a dok\u0142adnie sztuk\u0119 prowadzenia negocjacji. Przyk\u0142adowo, nocuj\u0105c u Ira\u0144czyk\u00f3w poznanych poprzez couchsurfing, zawsze starali\u015bmy si\u0119 o jaki\u015b godny rewan\u017c, co czasem nie by\u0142o takie \u0142atwe. Jednego z naszych gospodarzy zaprosili\u015bmy na obiad. Utarczka, kto zap\u0142aci za pyszne kanapki z owocami morza, otar\u0142a si\u0119 o zabieranie przez nas terminala p\u0142atniczego przed naszym gospodarzem. Sami widzicie, trzeba by\u0107 naprawd\u0119 stanowczym i konsekwentnym, by nie ulec. Innym sposobem jest pr\u00f3ba oko za oko, ta\u2019arof za ta\u2019arof. Nasz Ira\u0144czyk, co prawda da\u0142 za wygran\u0105 z rachunkiem w knajpie, ale za to uparcie i mimo sp\u00f3\u017anienia si\u0119 do pracy, odwi\u00f3z\u0142 nas na lotnisko, odprowadzi\u0142 pod same bramki i na koniec wr\u0119czy\u0142 po upominku. Ja dosta\u0142am typow\u0105 kobiec\u0105 mask\u0119, a Dawid muszelk\u0119. Potyczki z ta\u2019arofem nie maj\u0105 ko\u0144ca \ud83d\ude42 Gra ci\u0105gle trwa.
<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ta\u2019arof to tak\u017ce sztuka pi\u0119knych i barwnych komplement\u00f3w. Ira\u0144czycy prze\u015bcigaj\u0105 si\u0119 kreatywno\u015bci i powiedzia\u0142abym poetyzowaniu pochwa\u0142. Oni po prostu uwielbiaj\u0105 schlebia\u0107. Takiego kwiecistego i wyszukanego komplementu nie wolno wy\u0142\u0105cznie uci\u0105\u0107 kr\u00f3tkim merci! W dobrym tonie, by\u0142oby tak\u017ce zauwa\u017cy\u0107 jak\u0105\u015b nobliw\u0105 cech\u0119 naszego schlebiaj\u0105cego i tak\u017ce oddaj\u0105c wodzy swojej ekspresji, w odpowied\u017a wple\u015b\u0107 komplement. Dla podpowiedzi, Ira\u0144czycy uwielbiaj\u0105 estetyk\u0119 kwiat\u00f3w i ptaszk\u00f3w, a ju\u017c najbardziej s\u0142owik\u00f3w. To zawsze zda egzamin w barwnych metaforach. Komplement\u00f3w mo\u017cecie si\u0119 spodziewa\u0107 zawsze, o ka\u017cdej porze. Przytocz\u0119 kr\u00f3tk\u0105 sytuacj\u0119 z naszej wycieczki samochodem (peugeot 405 oczywi\u015bcie!), kiedy zapyta\u0142am naszego przecudownego kierowc\u0119 przewodnika, o wszechobecno\u015b\u0107 portret\u00f3w ajatollach\u00f3w. Przewodnik w pe\u0142ni si\u0119 u\u015bmiechn\u0105\u0142 do lusterka i spojrza\u0142 w stron\u0119 Dawida i rzek\u0142: \u2018\u2019Ile\u017c ja turyst\u00f3w wo\u017c\u0119, a jeszcze nikt nie zada\u0142 mi tak m\u0105drego pytania!!! Mister David, jeste\u015b przeszcz\u0119\u015bliwym cz\u0142owiekiem, \u017ce wybra\u0142e\u015b sobie tak m\u0105dr\u0105 kobiet\u0119 na swoj\u0105 partnerk\u0119!\u2019\u2019. Potem dopiero pad\u0142a odpowied\u017a na moje pytanie \ud83d\ude42
<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Nie zdarzy\u0142y nam si\u0119 natomiast sytuacje, o kt\u00f3rych czytali\u015bmy przed wyjazdem. Mo\u017ce dlatego, \u017ce byli\u015bmy \u015bwiadomi, by w razie ich kwiecistych deklaracji i upewniania, \u017ce chc\u0105 nam co\u015b podarowa\u0107 czy zaprosi\u0107, wchodzimy w ta\u2019arof i barwnie acz stanowczo nalegamy, by za dan\u0105 us\u0142ug\u0119 zap\u0142aci\u0107, nie dopu\u015bcili\u015bmy do takich okoliczno\u015bci. Korzystaj\u0105c w taks\u00f3wek, za ka\u017cdym razem s\u0142yszeli\u015bmy cen\u0119 za nasz przejazd i nikt nie rozpoczyna\u0142 gry na T. W sklepach, na bazarze czy w restauracji, tak\u017ce byli\u015bmy traktowani bardzo uprzejmie, ale wci\u0105\u017c przede wszystkim jako klienci, a nie go\u015bcie czy przyjaciele. Przyznaj\u0119 jednak, \u017ce wr\u0119czanie napiwku to czasem okupione jest wysi\u0142kiem i wymaga troch\u0119 przemy\u015blanej strategii. Najlepiej mie\u0107 got\u00f3wk\u0119 ju\u017c wcze\u015bniej przygotowan\u0105. Opr\u00f3cz tego kilka solidnych argument\u00f3w, dlaczego powinien ten wyraz naszego szacunku przyj\u0105\u0107. Po wzgrygni\u0119ciach i zapieraniu si\u0119 r\u0119kami, udawa\u0142o nam si\u0119 wr\u0119czy\u0107 napiwek.
<\/p>\n\n\n\n

Odnie\u015bli\u015bmy wra\u017cenie, \u017ce w takich typowych sytuacjach z turystami, Ira\u0144czycy chowaj\u0105 ju\u017c ta\u2019arof do kieszeni. By\u0107 mo\u017ce wynika, to z ich nieprzyjemnych do\u015bwiadcze\u0144, kiedy nie\u015bwiadomi tury\u015bci swoim niezrozumieniem zasad, wp\u0119dzali Ira\u0144czyk\u00f3w w niezr\u0119czno\u015b\u0107, a co gorsza pokrywanie rachunk\u00f3w turyst\u00f3w. My\u015bl\u0119, \u017ce zrozumieli, \u017ce gra na T z turystami im w \u017caden nomen omen spos\u00f3b nie pop\u0142aca. Wp\u0142yw na pow\u015bci\u0105gni\u0119cie swoich szczodrych gest\u00f3w, mo\u017ce mie\u0107 te\u017c niestabilna gospodarka i trac\u0105cy na warto\u015bci ira\u0144ski rial. Wielu z Ira\u0144czyk\u00f3w, mimo szczerych ch\u0119ci kontaktu z obcokrajowcami, mo\u017ce nie by\u0107 w stanie ich aktualnie ugo\u015bci\u0107. Dobrym zimnym prysznicem jest wys\u0142uchanie, jak wygl\u0105daj\u0105 tam \u015brednie zarobki. Aktualnie \u015brednie wynagrodzenie miesi\u0119czne to r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 oko\u0142o 100 dolar\u00f3w. Bie\u017c\u0105ca sytuacja ekonomiczna ogromnie odbija si\u0119 na \u017cyciu Ira\u0144czyk\u00f3w. Dla wielu jest to codzienna walka o byt. Bez naszej zap\u0142aty za ich \u015bwiadczone us\u0142ugi i prac\u0119, mo\u017cemy ich wp\u0119dzi\u0107 w powa\u017cne finansowe problemy. B\u0119d\u0105c uleg\u0142ym wobec ich ta\u2019arofu, nie tylko oka\u017cemy si\u0119 prostakami, ale mo\u017cemy te\u017c zatrz\u0105\u015b\u0107 ich bud\u017cetem domowym.
<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Z naszej woja\u017cy wynie\u015bli\u015bmy jeszcze jedno spostrze\u017cenie. Zaobserwowali\u015bmy w\u015br\u00f3d m\u0142odego pokolenia do\u015b\u0107 du\u017cy dystans do Ta\u2019arofu. Bez skrupu\u0142\u00f3w opowiadali nam, \u017ce dla nich jest to sztuczne i nie pod\u0105\u017caj\u0105 tymi zasadami. Mimo i\u017c ich rodzice przyk\u0142adaj\u0105 do niego du\u017c\u0105 wag\u0119, oni w kontrze nie podejmuj\u0105 takich nawyk\u00f3w. Taki kontrast zauwa\u017cyli\u015bmy, sp\u0119dzaj\u0105c ca\u0142y dzie\u0144 z Ira\u0144sk\u0105 rodzin\u0105 w ich domu. Oferuj\u0105c swoj\u0105 pomoc przy nakrywanie do dywanu, przez mam\u0119 gospodyni\u0119 zosta\u0142am szybko spacyfikowana. Za\u015b jej c\u00f3rka, od razu bezpo\u015brednio ze mn\u0105 zripostowa\u0142a i przyzna\u0142a, \u017ce ona nie ma nic przeciwko takiej pomocy i poka\u017ce mi, w czym mog\u0119 pom\u00f3c.
<\/p>\n\n\n\n

To co chcia\u0142am w tym kr\u00f3tkim felietonie Wam przekaza\u0107, to komunikat, \u017ce mimo przyjemnych uczu\u0107 i wra\u017ce\u0144, jacy jeste\u015bmy wyj\u0105tkowi, \u017ce ka\u017cdy tam chce z nami sp\u0119dzi\u0107 czas, zawsze parokrotnie upewnijmy si\u0119 i starajmy si\u0119 wyczu\u0107 ich prawdziwe intencje. Oczywi\u015bcie realne i prawdopodobne jest, \u017ce by\u0107 mo\u017ce jeste\u015bmy szczerze zapraszani. Jednak czasem lepiej grzecznie odm\u00f3wi\u0107, ni\u017c g\u0142owi\u0107 si\u0119, czy nie zadali\u015bmy komu\u015b niepotrzebnego k\u0142opotu.
<\/p>\n\n\n\n

My wchodz\u0105c ca\u0142ym sob\u0105 w ta\u2019arof, mieli\u015bmy szans\u0119 wej\u015b\u0107 z nimi w szczere relacje, sp\u0119dzi\u0107 niesamowity czas razem. Zyskali\u015bmy nowe wierne grono znajomych. Ko\u0144cz\u0119, \u017ceby zadzwoni\u0107 do naszego Ira\u0144czyka, by go troch\u0119 przytaarofowa\u0107 \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kilka porad, jak poradzi\u0107 sobie z ta\u2019arofem:<\/p>\n\n\n\n

  • U\u015bmiech zawsze pomaga,<\/li>
  • Jak najwi\u0119cej szczerych komplement\u00f3w,<\/li>
  • Trzeba si\u0119 troch\u0119 otworzy\u0107 na ludzi, nie ba\u0107 si\u0119, o\u015bmieli\u0107,<\/li>
  • W negocjacjach, pozostawa\u0107 stanowczym, po 2-3 rundach dojdzie zap\u0142aty czy wr\u0119czenia napiwku,<\/li>
  • Podczas zaprosze\u0144, staraj si\u0119 wybada\u0107 czy intencje rozm\u00f3wcy s\u0105 rzeczywi\u015bcie sp\u00f3jne<\/li>
  • Odwiedziny w domu – jak drobny podarunek zawsze sprawdz\u0105 si\u0119 pude\u0142ka ciastek, komplement dla gospodyni odno\u015bnie jej kuchni i wystroju domu,<\/li>
  • asertywno\u015b\u0107!<\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Przed wyjazdem do Iranu, ch\u0142on\u0119li\u015bmy ka\u017cd\u0105 dawk\u0119 informacji i wiedzy o tym kraju. Z przekaz\u00f3w turyst\u00f3w odnie\u015bli\u015bmy wra\u017cenie, \u017ce obcokrajowcy w Iranie s\u0105 non stop obdarowywani, zapraszani, obwo\u017ceni, a Ira\u0144czycy nie chc\u0105 przyjmowa\u0107 w zamian \u017cadnych pieni\u0119dzy, argumentuj\u0105c, \u017ce przecie\u017c \u2018\u2019dear friend, you are my guest!\u2019\u2019. Rzadko\u015bci\u0105 nie by\u0142y te\u017c historie, gdy Ira\u0144czycy porzucali swoje codzienne obowi\u0105zki i jako najlepsi gospodarze wozili i pokazywali sw\u00f3j kraj turystom. Oczy mieli\u015bmy szeroko otwarte ze zdumienia, zanim nie trafili\u015bmy na magiczne s\u0142owo na T – Ta\u2019arof! Ta\u2019arof to kwintesencja ira\u0144skiego savoir-vivre! To perskie s\u0142owo o arabskich korzeniach okre\u015bla ira\u0144sk\u0105 sztuk\u0119 etykiety, w kt\u00f3rej prawdziwe intencje nie kryj\u0105 si\u0119 w dos\u0142ownym przekazie, ale g\u0142\u0119biej mi\u0119dzy wierszami. Ira\u0144ska etykieta to zawi\u0142a sztuka wymagaj\u0105ca bez w\u0105tpienia minimum umiej\u0119tno\u015bci, elokwencji, wyczucia oraz znajomo\u015bci samych regu\u0142. Ta\u2019arof przejawia si\u0119 w wszystkich sferach \u017cycia towarzystkiego. To zawi\u0142y system kurtuazyjnych zachowa\u0144, konwersacji, sztuki negocjacji, zwrot\u00f3w grzeczno\u015bciowych. To rodzaj subtelnej gry towarzyskiej, w kt\u00f3r\u0105 trzeba wej\u015b\u0107 i p\u0142yn\u0105\u0107 wraz z ni\u0105. Dobrze jest pozna\u0107 jej podstawy, by nie pogubi\u0107 si\u0119, a zarazem zjedna\u0107 sobie sympati\u0119 Ira\u0144czyk\u00f3w. Wykazuj\u0105c si\u0119 zrozumieniem ta\u2019arofu i okazaniem szczerych ch\u0119ci, mo\u017cemy zmieni\u0107 nasze postrzeganie w oczach Ira\u0144czyk\u00f3w, przej\u015b\u0107 na wy\u017cszy stopie\u0144 za\u017cy\u0142o\u015bci znajomo\u015bci. Z przeci\u0119tnego tury\u015bciaka z aparatem na szyi, mo\u017cemy zacz\u0105\u0107 by\u0107 postrzegani jako godni partnerzy do rozm\u00f3w i towarzysze spotka\u0144! Bez znajomo\u015bci ta\u2019arofu, turysta z obcego kraju (chared\u017ci) nie\u015bwiadomie narobi sobie obciachu. Nie uchroni si\u0119 przed pope\u0142nianiem gaf i na pewno nie zaskarbi sobie serca Ira\u0144czyk\u00f3w. Nie uczestnicz\u0105c w tej grze, w ocenie Ira\u0144czyk\u00f3w zostaniemy odebrani jako kompletni ignoranci. Mo\u017ce to te\u017c w konsekwencji przekre\u015bli\u0107 nasze szanse na ciekaw\u0105 znajomo\u015b\u0107 z lokalsami. W praktyce ta\u2019arof mo\u017ce zadziwi\u0107, a jego przerysowane formy sprawiaj\u0105, \u017ce czasem \u0142atwo si\u0119 pogubi\u0107, co tak naprawd\u0119 autor mia\u0142 na my\u015bli. Ta\u2019arof jest tak g\u0142\u0119boko zakorzeniony w ira\u0144skiego kulturze, \u017ce w imi\u0119 tych zasad, Ira\u0144czycy mog\u0105 czasem dzi\u0119kowa\u0107, kiedy rzeczywi\u015bcie s\u0105 ch\u0119tni co\u015b przyj\u0105\u0107, wyra\u017ca\u0107 emocje, kt\u00f3re nie ko\u0144ca czuj\u0105, zaprasza\u0107, gdy mo\u017ce niekoniecznie tego dnia le\u017cy to po ich my\u015bli. Wynika to z ogromnej go\u015bcinno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 wybitnie na tle innych nacji. Ira\u0144czyk cho\u0107by mia\u0142 nieposprz\u0105tane w domu, co\u015b na gwa\u0142t do za\u0142atwienia na mie\u015bcie, \u015bwiat\u0142o w lod\u00f3wce, nie powstrzyma go to przed zaoferowaniem swojej pomocy czy zaproponowaniem wsp\u00f3lnego sp\u0119dzenia czasu. Mimo to, \u017ce sporo wiedzy i relacji podr\u00f3\u017cnik\u00f3w przyswoili\u015bmy sobie przed wylotem, jednak dopiero na miejscu wszystko zacz\u0119\u0142o nam si\u0119 uk\u0142ada\u0107 w ca\u0142o\u015b\u0107. Ta\u2019arof dogoni\u0142 nas szybciej ni\u017c si\u0119 tego spodziewali\u015bmy. Pierwsze dni i interakcje z lud\u017ami da\u0142y nam ogrom pozytywnych prze\u017cy\u0107 i pierwsze lekcje ta\u2019arofu. Na ka\u017cdym kroku wita\u0142y nas szczerze u\u015bmiechy, mi\u0142e s\u0142owa i prawdziwe ludzkie zainteresowanie drug\u0105 osob\u0105. Odkryli\u015bmy, jak ta\u2019arof jest przyjemny. Zachwycili\u015bmy si\u0119 i troch\u0119 zach\u0142ysn\u0119li\u015bmy, bo my takiego czego\u015b w Europie nie znamy! Jest to ewenement obyczajowy na skal\u0119 \u015bwiatow\u0105! Otrzymywane komplementy, mimo \u017ce by\u0142y czasem tak nadwyraz przerysowane, autentycznie nas cieszy\u0142y. Oni w ka\u017cdej osobie widz\u0105 co\u015b, co im si\u0119 podoba. Mnie najbardziej radowa\u0142y docenienia wtopienia si\u0119 w ich kultur\u0119 strojem. Nie zawsze sz\u0142o jak po ma\u015ble, czasami sami \u0142apali\u015bmy si\u0119 za g\u0142ow\u0119, jakie s\u0105 ich intencje. Bobu zada\u0142a nam komunikacja pisana, kt\u00f3r\u0105 jest o niebo trudniej rozgry\u017a\u0107. Ta\u2019arof przez whatsapp to czasem niez\u0142y orzech do zgryzienia. Mia\u0142am jedn\u0105 sytuacj\u0119, kiedy stara\u0142am um\u00f3wi\u0107 si\u0119 z Irank\u0105 na kaw\u0119, po kilku bezskuretnyczh pr\u00f3bach osi\u0105gni\u0119cia kompromisu, wywiesi\u0142am bia\u0142\u0105 flag\u0119. Ira\u0144czycy p\u0142ywaj\u0105 w ta\u2019arofie jak ryby w wodzie. To ich chleb powszedni i wszyscy wiedz\u0105, \u017ce to barwna kurtuazja, kt\u00f3ra przyjmuje niekiedy bardzo niebotyczne formy. O niekt\u00f3rych mo\u017cna wr\u0119cz powiedzie\u0107, \u017ce s\u0105 uzale\u017cnieni od ta\u2019arofu (my podczas naszego wyjazdu mieli\u015bmy okazj\u0119 pozna\u0107 tak\u0105 osob\u0119, szybko j\u0105 rozpracowali\u015bmy i przyj\u0119li\u015bmy jej styl komunikacji, komplementy sypa\u0142y si\u0119 od rana do nocy). W ta\u2019arofie troch\u0119 chodzi o to, by zgrabnie poodbija\u0107 towarzysk\u0105 pi\u0142eczk\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105. To czasem po prostu musi si\u0119 wydarzy\u0107. Jak przys\u0142owiowa przepychanka mi\u0119dzy d\u017centelmenami, kt\u00f3ry z nich wejdzie pierwszy do windy. Zgrabnie podsumowa\u0142 to zjawisko nasz zaprzyja\u017aniony Ira\u0144czyk: \u2018\u2019They say it, but they don\u2019t mean it\u2019\u2019. Ka\u017cdego dnia naszej podr\u00f3\u017cy ta\u2019arof przejawia\u0142 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych formach. Przechadzaj\u0105c si\u0119 ulicami, gdy tylko spotka\u0142 si\u0119 kontakt wzrokowy, byli\u015bmy subtelnie zaczepiani i zaraz nawi\u0105zywa\u0142a si\u0119 kr\u00f3tka grzeczno\u015bciowa rozmowa. Napotkane osoby by\u0142y ciekawe naszego pochodzenia, celu naszej podr\u00f3\u017cy, odczu\u0107 i wra\u017ce\u0144. Wielokrotnie po takiej wymianie zda\u0144, z ust Ira\u0144czyk\u00f3w pada\u0142y deklaracje ch\u0119ci pomocy, organizacji czasu, rad, co zobaczy\u0107 itp (pachnie czystym taarofem). Na koniec rozmow\u0119 cz\u0119sto wie\u0144czy\u0142o wsp\u00f3lne zdj\u0119cie. Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce by\u0142y to zawsze tak ciep\u0142e i przyjazne sceny, \u017ce ten zwyczaj przypad\u0142 nam do gustu. W metrze, czy to w damskim czy w m\u0119skim wagonie zawsze spieszono, by nam ust\u0105pi\u0107 miejsce. Gdy wesz\u0142am do damskiego wagonu w Teheranie, rz\u0105d studentek wnet si\u0119 zebra\u0142 ku sobie, by zrobi\u0107 miejsca dla uradowanej twarzy Europejki. To samo do\u015bwiadcza\u0142 Dawid wst\u0119puj\u0105c do mieszanego, a w praktyce m\u0119skiego wagonu, gdzie starszy pan gotowy by\u0142 odda\u0107 mu swoje miejsce. Dawid stanowczo z nim ta\u2019arofaw\u0142, a\u017c za trzecim razem pan da\u0142 za wygran\u0105. W takich drobnych gestach tkwi ca\u0142y s\u0119k tego ambarasu! Im bardziej si\u0119 z kim\u015b zakolegowali\u015bmy, wchodzili\u015bmy w kolejne stadia wtajemniczenia tej sztuki, a dok\u0142adnie sztuk\u0119 prowadzenia negocjacji. Przyk\u0142adowo, nocuj\u0105c u Ira\u0144czyk\u00f3w poznanych poprzez couchsurfing, zawsze starali\u015bmy si\u0119 o jaki\u015b godny rewan\u017c, co czasem nie by\u0142o takie \u0142atwe. Jednego z naszych gospodarzy zaprosili\u015bmy na obiad. Utarczka, kto zap\u0142aci za pyszne kanapki z owocami morza, otar\u0142a si\u0119 o zabieranie przez nas terminala p\u0142atniczego przed naszym gospodarzem. Sami widzicie, trzeba by\u0107 naprawd\u0119 stanowczym i konsekwentnym, by nie ulec. Innym sposobem jest pr\u00f3ba oko za oko, ta\u2019arof za ta\u2019arof. Nasz Ira\u0144czyk, co prawda da\u0142 za wygran\u0105 z rachunkiem w knajpie, ale za to uparcie i mimo sp\u00f3\u017anienia si\u0119 do pracy, odwi\u00f3z\u0142 nas na lotnisko, odprowadzi\u0142 pod same bramki i na koniec wr\u0119czy\u0142 po upominku. Ja dosta\u0142am typow\u0105 kobiec\u0105 mask\u0119, a Dawid muszelk\u0119. Potyczki z ta\u2019arofem nie maj\u0105 ko\u0144ca \ud83d\ude42 Gra ci\u0105gle trwa. Ta\u2019arof to tak\u017ce sztuka pi\u0119knych i barwnych komplement\u00f3w. Ira\u0144czycy prze\u015bcigaj\u0105 si\u0119 kreatywno\u015bci i powiedzia\u0142abym poetyzowaniu pochwa\u0142. Oni po prostu uwielbiaj\u0105 schlebia\u0107. Takiego kwiecistego i wyszukanego komplementu nie wolno wy\u0142\u0105cznie uci\u0105\u0107 kr\u00f3tkim merci! W dobrym tonie, by\u0142oby tak\u017ce zauwa\u017cy\u0107 jak\u0105\u015b nobliw\u0105 cech\u0119 naszego schlebiaj\u0105cego i tak\u017ce oddaj\u0105c wodzy swojej ekspresji, w odpowied\u017a wple\u015b\u0107 komplement. Dla podpowiedzi, Ira\u0144czycy uwielbiaj\u0105 estetyk\u0119 kwiat\u00f3w i ptaszk\u00f3w, a ju\u017c najbardziej s\u0142owik\u00f3w. To zawsze zda egzamin w barwnych metaforach. Komplement\u00f3w mo\u017cecie si\u0119 spodziewa\u0107 zawsze, o ka\u017cdej porze. Przytocz\u0119 kr\u00f3tk\u0105 sytuacj\u0119 z naszej wycieczki samochodem (peugeot 405 oczywi\u015bcie!), kiedy zapyta\u0142am naszego przecudownego kierowc\u0119 przewodnika, o wszechobecno\u015b\u0107 portret\u00f3w ajatollach\u00f3w. Przewodnik w pe\u0142ni si\u0119 u\u015bmiechn\u0105\u0142 do lusterka i spojrza\u0142 w stron\u0119 Dawida i rzek\u0142: \u2018\u2019Ile\u017c ja turyst\u00f3w wo\u017c\u0119, a jeszcze nikt nie zada\u0142 mi tak m\u0105drego pytania!!! Mister David, jeste\u015b przeszcz\u0119\u015bliwym cz\u0142owiekiem, \u017ce wybra\u0142e\u015b sobie tak m\u0105dr\u0105 kobiet\u0119 na swoj\u0105 partnerk\u0119!\u2019\u2019. Potem dopiero pad\u0142a odpowied\u017a na moje pytanie \ud83d\ude42 Nie zdarzy\u0142y nam si\u0119 natomiast sytuacje, o kt\u00f3rych czytali\u015bmy przed wyjazdem. Mo\u017ce dlatego, \u017ce byli\u015bmy \u015bwiadomi, by w razie ich kwiecistych deklaracji i upewniania, \u017ce chc\u0105 nam co\u015b podarowa\u0107 czy zaprosi\u0107, wchodzimy w ta\u2019arof i barwnie acz stanowczo nalegamy, by za dan\u0105 us\u0142ug\u0119 zap\u0142aci\u0107, nie dopu\u015bcili\u015bmy do takich okoliczno\u015bci. Korzystaj\u0105c w taks\u00f3wek, za ka\u017cdym razem s\u0142yszeli\u015bmy cen\u0119 za nasz przejazd i nikt nie rozpoczyna\u0142 gry na T. W sklepach, na bazarze czy w restauracji, tak\u017ce byli\u015bmy traktowani bardzo uprzejmie, ale wci\u0105\u017c przede wszystkim jako klienci, a nie go\u015bcie czy przyjaciele. Przyznaj\u0119 jednak, \u017ce wr\u0119czanie napiwku to czasem okupione jest wysi\u0142kiem i wymaga troch\u0119 przemy\u015blanej strategii. Najlepiej mie\u0107 got\u00f3wk\u0119 ju\u017c wcze\u015bniej przygotowan\u0105. Opr\u00f3cz tego kilka solidnych argument\u00f3w, dlaczego powinien ten wyraz naszego szacunku przyj\u0105\u0107. Po wzgrygni\u0119ciach i zapieraniu si\u0119 r\u0119kami, udawa\u0142o nam si\u0119 wr\u0119czy\u0107 napiwek. Odnie\u015bli\u015bmy wra\u017cenie, \u017ce w takich typowych sytuacjach z turystami, Ira\u0144czycy chowaj\u0105 ju\u017c ta\u2019arof do kieszeni. By\u0107 mo\u017ce wynika, to z ich nieprzyjemnych do\u015bwiadcze\u0144, kiedy nie\u015bwiadomi tury\u015bci swoim niezrozumieniem zasad, wp\u0119dzali Ira\u0144czyk\u00f3w w niezr\u0119czno\u015b\u0107, a co gorsza pokrywanie rachunk\u00f3w turyst\u00f3w. My\u015bl\u0119, \u017ce zrozumieli, \u017ce gra na T z turystami im w \u017caden nomen omen spos\u00f3b nie pop\u0142aca. Wp\u0142yw na pow\u015bci\u0105gni\u0119cie swoich szczodrych gest\u00f3w, mo\u017ce mie\u0107 te\u017c niestabilna gospodarka i trac\u0105cy na warto\u015bci ira\u0144ski rial. Wielu z Ira\u0144czyk\u00f3w, mimo szczerych ch\u0119ci kontaktu z obcokrajowcami, mo\u017ce nie by\u0107 w stanie ich aktualnie ugo\u015bci\u0107. Dobrym zimnym prysznicem jest wys\u0142uchanie, jak wygl\u0105daj\u0105 tam \u015brednie zarobki. Aktualnie \u015brednie wynagrodzenie miesi\u0119czne to r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 oko\u0142o 100 dolar\u00f3w. Bie\u017c\u0105ca sytuacja ekonomiczna ogromnie odbija si\u0119 na \u017cyciu Ira\u0144czyk\u00f3w. Dla wielu jest to codzienna walka o byt. Bez naszej zap\u0142aty za ich \u015bwiadczone us\u0142ugi i prac\u0119, mo\u017cemy ich wp\u0119dzi\u0107 w powa\u017cne finansowe problemy. B\u0119d\u0105c uleg\u0142ym wobec ich ta\u2019arofu, nie tylko oka\u017cemy si\u0119 prostakami, ale mo\u017cemy te\u017c zatrz\u0105\u015b\u0107 ich bud\u017cetem domowym. Z naszej woja\u017cy wynie\u015bli\u015bmy jeszcze jedno spostrze\u017cenie. Zaobserwowali\u015bmy w\u015br\u00f3d m\u0142odego pokolenia do\u015b\u0107 du\u017cy dystans do Ta\u2019arofu. Bez skrupu\u0142\u00f3w opowiadali nam, \u017ce dla nich jest to sztuczne i nie pod\u0105\u017caj\u0105 tymi zasadami. Mimo i\u017c ich rodzice przyk\u0142adaj\u0105 do niego du\u017c\u0105 wag\u0119, oni w kontrze nie podejmuj\u0105 takich nawyk\u00f3w. Taki kontrast zauwa\u017cyli\u015bmy, sp\u0119dzaj\u0105c ca\u0142y dzie\u0144 z Ira\u0144sk\u0105 rodzin\u0105 w ich domu. Oferuj\u0105c swoj\u0105 pomoc przy nakrywanie do dywanu, przez mam\u0119 gospodyni\u0119 zosta\u0142am szybko spacyfikowana. Za\u015b jej c\u00f3rka, od razu bezpo\u015brednio ze mn\u0105 zripostowa\u0142a i przyzna\u0142a, \u017ce ona nie ma nic przeciwko takiej pomocy i poka\u017ce mi, w czym mog\u0119 pom\u00f3c. To co chcia\u0142am w tym kr\u00f3tkim felietonie Wam przekaza\u0107, to komunikat, \u017ce mimo przyjemnych uczu\u0107 i wra\u017ce\u0144, jacy jeste\u015bmy wyj\u0105tkowi, \u017ce ka\u017cdy tam chce z nami sp\u0119dzi\u0107 czas, zawsze parokrotnie upewnijmy si\u0119 i starajmy si\u0119 wyczu\u0107 ich prawdziwe intencje. Oczywi\u015bcie realne i prawdopodobne jest, \u017ce by\u0107 mo\u017ce jeste\u015bmy szczerze zapraszani. Jednak czasem lepiej grzecznie odm\u00f3wi\u0107, ni\u017c g\u0142owi\u0107 si\u0119, czy nie zadali\u015bmy komu\u015b niepotrzebnego k\u0142opotu. My wchodz\u0105c ca\u0142ym sob\u0105 w ta\u2019arof, mieli\u015bmy szans\u0119 wej\u015b\u0107 z nimi w szczere relacje, sp\u0119dzi\u0107 niesamowity czas razem. Zyskali\u015bmy nowe wierne grono znajomych. Ko\u0144cz\u0119, \u017ceby zadzwoni\u0107 do naszego Ira\u0144czyka, by go troch\u0119 przytaarofowa\u0107 \ud83d\ude42 Kilka porad, jak poradzi\u0107 sobie z ta\u2019arofem: U\u015bmiech zawsze pomaga, Jak najwi\u0119cej szczerych komplement\u00f3w, Trzeba si\u0119 troch\u0119 otworzy\u0107 na ludzi, nie ba\u0107 si\u0119, o\u015bmieli\u0107, W negocjacjach, pozostawa\u0107 stanowczym, po 2-3 rundach dojdzie zap\u0142aty czy wr\u0119czenia napiwku, Podczas zaprosze\u0144, staraj si\u0119 wybada\u0107 czy intencje rozm\u00f3wcy s\u0105 rzeczywi\u015bcie sp\u00f3jne Odwiedziny w domu – jak drobny podarunek zawsze sprawdz\u0105 si\u0119 pude\u0142ka ciastek, komplement dla gospodyni odno\u015bnie jej kuchni i wystroju domu, asertywno\u015b\u0107!<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":414,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11,4],"tags":[27,26,13],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/409"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=409"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/409\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":423,"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/409\/revisions\/423"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/414"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=409"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=409"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=409"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}