{"id":630,"date":"2019-11-12T06:42:49","date_gmt":"2019-11-12T06:42:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/?p=630"},"modified":"2019-11-12T06:42:50","modified_gmt":"2019-11-12T06:42:50","slug":"iran-wschodni-dlaczego-warto-tam-pojechac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/?p=630","title":{"rendered":"Iran wschodni, dlaczego warto tam pojecha\u0107?"},"content":{"rendered":"\n
Wsch\u00f3d Iranu bardzo cz\u0119sto pozostaje pomijany przez turyst\u00f3w. Mo\u017ce tylko za wyj\u0105tkiem Meszedu, kt\u00f3ry jest sakraln\u0105 stolic\u0105 z mauzoleum Imama Rezy. Wsch\u00f3d kraju cieszy si\u0119 mniejsz\u0105 popularno\u015bci\u0105 prawdopodobnie z powodu niestabilnych s\u0105siad\u00f3w, czyli Afganistanu i Pakistanu. My r\u00f3wnie\u017c studiuj\u0105c map\u0119, nie brali\u015bmy go pod uwag\u0119. Sprawy jednak nabra\u0142y zupe\u0142nie innego obrotu podczas pobytu na Keszmie u serdecznego Ira\u0144czyka, o imieniu S. To w\u0142a\u015bnie od niego us\u0142yszeli\u015bmy wiele dobrych s\u0142\u00f3w o jego rodzinnym mie\u015bcie Kerman i samej prowincji. Kerman oraz znajduj\u0105ca si\u0119 w tym regionie pustynia Kalut musia\u0142a si\u0119 znale\u017a\u0107 na naszej trasie. <\/p>\n\n\n\n
Znowu naturalnie trafili\u015bmy w polecane, ira\u0144skie r\u0119ce. Nasz kolega S. zadzwoni\u0142 do swojego znajomego – Eda, kt\u00f3ry jest przewodnikiem w Kerman, by nas z nim um\u00f3wi\u0107. Zgodnie ze spontaniczn\u0105 decyzj\u0105, z Shirazu zamiast na p\u00f3\u0142noc mieli\u015bmy uda\u0107 si\u0119 na wsch\u00f3d. Wsiedli\u015bmy w nocny autobus linii VIP do Kerman. Um\u00f3wili\u015bmy si\u0119 z Edem, \u017ce odbierze nas nad ranem z dworca. Ed ju\u017c przez telefon sprawia\u0142 wra\u017cenie osoby niezwykle serdecznej, doskonale w\u0142ada\u0142 angielskim i by\u0142 niesamowicie mi\u0142y. Podpyta\u0142 dyskretnie czy b\u0119dziemy rano g\u0142odni. Przytakn\u0119\u0142am subtelnie, by nie fatygowa\u0107 zbytnio naszego przewodnika.<\/p>\n\n\n\n
Po ca\u0142ej nocy w super komfortowych warunkach, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 autokary VIP w Iranie, wysiedli\u015bmy z lekkim op\u00f3\u017anieniem na dworcu ko\u0142o godziny 7. Ed by\u0142 elegancko ubrany, w idealnie wyprasowanej koszuli, spodniach w kant i pantoflach, czeka\u0142 ju\u017c na nas od\u2026. 6 rano. Umawiali\u015bmy si\u0119 na 6:30, by\u015bmy to my w razie op\u00f3\u017anie\u0144 zaczekali, Ed ju\u017c na starcie nas za\u2019taroffowa\u0142! Przedstawi\u0142 nam si\u0119 i od razu przyzna\u0142, \u017ce na pewno jeste\u015bmy g\u0142odni, ale ze wzgl\u0119du na trwaj\u0105cy ramadan, nie mo\u017ce przygotowa\u0107 \u015bniadania w mie\u015bcie, za co mocno nas przeprasza\u0142. Zaproponowa\u0142 posi\u0142ek w formie pikniku poza miastem. Odjechali\u015bmy od miejskich zabudowa\u0144 i zatrzymali\u015bmy si\u0119 przy drodze, nieopodal ma\u0142ego strumienia. Wyci\u0105gn\u0119li\u015bmy kocyk, Ed podszed\u0142 do auta i powiedzia\u0142, \u017ce przygotowa\u0142 nam ma\u0142e \u015bniadanie. Przed naszymi oczami ukaza\u0142 si\u0119 ca\u0142y baga\u017cnik prowiantu. Od jajek, \u015bwie\u017cego chleba, serk\u00f3w i jogurt\u00f3w w r\u00f3\u017cnych wersjach smakowych (nie m\u00f3g\u0142 przecie\u017c przewidzie\u0107 jakie s\u0105 nasze upodobania czy ograniczenia zdrowotne), ciastek i s\u0142odyczy, po mleczka w kartoniku, soki i arbuza. Jak to zobaczy\u0142am, to w g\u0142owie przebieg\u0142a mi my\u015bl, \u017ce \u015bniada\u0144 by\u015bmy mogli mie\u0107 na ca\u0142y tydzie\u0144! Do tego Ed pochwali\u0142 nam si\u0119, \u017ce zrobi\u0142 dla nas ca\u0142y termos jego ulubionej herbaty zio\u0142owej, kt\u00f3r\u0105 sam skrupulatnie komponuje. Szcz\u0119ki nam opad\u0142y, a oczu nie wiedzieli\u015bmy, gdzie podzia\u0107. Ten cz\u0142owiek pomy\u015bla\u0142 o wszystkim i powali\u0142 nas swoj\u0105 go\u015bcinno\u015bci\u0105! <\/p>\n\n\n\nPiknik poza miastem<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
Po pysznym \u015bniadaniu, gotowi byli\u015bmy rozpocz\u0105\u0107 zwiedzanie. Na zobaczenie pustyni Kalut najarani byli\u015bmy niesamowicie i cieszyli\u015bmy si\u0119 jak szczeniaki, Ed uspokaja\u0142 nas i zapewnia\u0142, \u017ce dotrzemy i tam, ale dopiero bli\u017cej zachodu s\u0142o\u0144ca. W ci\u0105gu dnia nie ma szans, by tam wytrwa\u0107 o tej porze roku (by\u0142 to koniec maja). Do tego czasu, Ed zaplanowa\u0142 nam kilka atrakcji, po kt\u00f3rych b\u0119dziemy kierowa\u0107 si\u0119 ku wielkiemu gor\u0105cu:) <\/p>\n\n\n\n
Zamek w Rajen<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Pierwsz\u0105 zaplanowan\u0105 atrakcj\u0105 by\u0142a twierdza w mie\u015bcie Rajen, znajduj\u0105ca si\u0119 ok. 100 km od Kerman. Samo miasteczko po\u0142o\u017cone jest u podn\u00f3\u017cy g\u00f3ry Hezar (4420 m), kt\u00f3ra wida\u0107 nawet na zdj\u0119ciach. Twierdza nale\u017cy do najlepiej zachowanych tego typu obiekt\u00f3w w Iranie, zaraz po twierdzy w Bam, kt\u00f3r\u0105 niestety cz\u0119\u015bciowo zniszczy\u0142o trz\u0119sienie ziemie 2003 r. Cytadela niegdy\u015b stanowi\u0142a bardzo wa\u017cny punkt na szlaku handlowym. Tak naprawd\u0119 to g\u0142\u00f3wnie z Edem, mieli\u015bmy okazj\u0119 zazna\u0107 tradycyjnego zwiedzania i przyjrze\u0107 si\u0119 jak Ira\u0144czycy podchodz\u0105 do swojego dziedzictwa kulturowego. Ot\u00f3\u017c traktuj\u0105 je bardzo lu\u017ano. Brakuje zabezpiecze\u0144, bardzo cz\u0119sto turysta niemal wsz\u0119dzie mo\u017ce wej\u015b\u0107. Przyzwyczajeni do europejskich standard\u00f3w, gdzie wszystko jest za szybk\u0105, a tury\u015bci mog\u0105 ogl\u0105da\u0107 tylko dane cz\u0119\u015bci, skrzyd\u0142a budowli, tu byli\u015bmy w totalnym szoku! Ca\u0142ego ogromnego obiektu pilnowa\u0142 jeden pan bileter w kasie przy wej\u015bciach. Ed oprowadzi\u0142 nas po labiryncie uliczek cytadeli jak rasowy przewodnik. Przeszli\u015bmy przez izby, zobaczyli\u015bmy pierwszy karawanseraj, kt\u00f3rych nie brakuje w Iranie (dom zajezdny dla karawan z pomieszczeniami dla podr\u00f3\u017cnych, magazynami na towary, typowy dla kraj\u00f3w arabskich i w\u0142a\u015bnie Persji). Wreszcie za namow\u0105 Eda wdrapali\u015bmy si\u0119 na fortyfikacj\u0119, by zerkn\u0105\u0107 z g\u00f3ry na miasto-twierdz\u0119. <\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
Upa\u0142 doskwiera\u0142 nam niemi\u0142osiernie. Dla mnie najgorsza do zniesienia by\u0142a podr\u00f3\u017c autem, kt\u00f3ra jeszcze bardziej napromieniowywa\u0142o si\u0119 od s\u0142o\u0144ca. Ed, co chwila pyta\u0142 i bada\u0142 nasze samopoczucie i widzia\u0142, \u017ce zmagamy si\u0119 mocno z upa\u0142em. Zaproponowa\u0142 wi\u0119c, \u017ce skr\u0119cimy nieco z trasy i pojedziemy pod niewielki wodospad i tam zrobimy ma\u0142\u0105 przerw\u0119 na herbat\u0119. Z pustynnego, suchego jak pieprz klimatu, wjechali\u015bmy troch\u0119 wy\u017cej w s\u0105siaduj\u0105ce pasma g\u00f3rskie Wysiedli\u015bmy z auta i wzi\u0119li\u015bmy oddech rze\u015bkim powietrzem. Przejechali\u015bmy jakie\u015b kilkana\u015bcie kilometr\u00f3w, wyje\u017cd\u017caj\u0105c z 40-stopniowego upa\u0142u, zastali\u015bmy na miejscu g\u00f3rskie powietrze, przyjemny wiaterek i odczuwalne jakie\u015b 20 stopni Celsjusza. Byli\u015bmy od razu zaczarowani tym miejscem, rozbili\u015bmy piknik nieopodal strumienia i zaraz potem ruszyli\u015bmy w stron\u0119 wodospadu. Po drodze napotykali\u015bmy wiele ira\u0144skich rodzin z rozbitymi biwakami. <\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
Kolejnym z punkt\u00f3w wycieczki by\u0142y perskie ogrody w Mahan, kt\u00f3re znalaz\u0142y si\u0119 na li\u015bcie UNESCO. Podczas pobytu w Iranie, nasze nogi bardzo cz\u0119sto dociera\u0142y do zielonych przestrzeni. Warto przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej tym obiektom, gdy\u017c dla Ira\u0144czyk\u00f3w ziele\u0144 i ro\u015blinno\u015b\u0107 znacz\u0105 wiele. Dlatego te\u017c, soczyste zielone ogrody po\u015br\u00f3d pustynnych teren\u00f3w to wcale nie ewenement. Ira\u0144czycy szukaj\u0105 tam schronienia przed upa\u0142em oraz odpoczynku. W ka\u017cdym z ogrod\u00f3w, spotykali\u015bmy dzikie t\u0142umy, rodziny z dzie\u0107mi czy grzecznie randkuj\u0105ce pary. Gdzie si\u0119 nie obejrzeli\u015bmy, Ira\u0144czycy fotografowali si\u0119 na tle kwiat\u00f3w. Tak by\u0142o te\u017c w przypadku tego niezwyk\u0142ego parku zieleni. Perskie ogrody zgodnie z tradycj\u0105 otoczone s\u0105 murem, nie ma w nich przepychu, za to rz\u0105dzi tam geometria. W\u015br\u00f3d kwiat\u00f3w, krzew\u00f3w zawsze s\u0142yszalny jest szmer wody, wydobywaj\u0105cej si\u0119 z kaskadowej fontanny, ci\u0105gn\u0105cej si\u0119 w wzd\u0142u\u017c ogrod\u00f3w. Najlepiej jeszcze, gdy po\u015br\u00f3d tej zieleni \u015bwiergoli s\u0142owik czy inny ptaszek. W parku zasiedzieli\u015bmy si\u0119 tak\u017ce w tamtejszej restauracji, by zaspokoi\u0107 g\u0142\u00f3d i bez \u017cadnych przeszk\u00f3d rusza\u0107 ju\u017c w kierunku najgor\u0119tszego miejsca na ziemi <\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
KaLUT, czyli najgor\u0119tsze miejsce na Ziemi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Po wizycie w ogrodach, cali podekscytowani wskoczyli\u015bmy do auta, wyczekuj\u0105c ostatniego i najwa\u017cniejszego dla nas punktu wycieczki, czyli pustyni Kalut. Czeka\u0142a nas jeszcze wcale nie kr\u00f3tka podr\u00f3\u017c, by tam dotrze\u0107. Ed pr\u00f3bowa\u0142 na ka\u017cdym kroku nas na to przygotowa\u0107. Stara\u0142 si\u0119 nam uzmys\u0142owi\u0107, \u017ce z ka\u017cdym przejechanym kilometrem, b\u0119dziemy odczuwali wzrost temperatury powietrza. Z pocz\u0105tku czu\u0142am si\u0119 troch\u0119 jakby traktowa\u0142 nas jak dzieci, ale z up\u0142ywem drogi, by\u0142o dos\u0142ownie tak, jak Ed nam zapowiada\u0142! W pewnym momencie, poprosi\u0142 by\u015bmy rozejrzeli si\u0119 i dostrzegli ostatnie \u015blady ro\u015blinno\u015bci, kar\u0142owate drzewka, kt\u00f3re raczej dokonywa\u0142y \u017cywota, przegrywaj\u0105c ze \u015bmierciono\u015bn\u0105 temperatur\u0105. Dalej nie b\u0119dzie ju\u017c niczego – stwierdzi\u0142 Ed. Ira\u0144czyk z ogromn\u0105 pokor\u0105 podchodzi\u0142 do pustyni, doskonale zdaj\u0105c sobie spraw\u0119 z zagro\u017ce\u0144. Dawid nie wytrzyma\u0142 ekscytacji i wreszcie zapyta\u0142 jak bardzo gor\u0105co b\u0119dzie na miejscu. Ed odwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 i rzek\u0142, \u017ce b\u0119dzie tak gor\u0105co, jakby kto\u015b nam rozgrzan\u0105 patelni\u0119 przystawi\u0142 do twarzy. Drzewka znikn\u0119\u0142y z horyzontu, s\u0142o\u0144ce powoli chyli\u0142o si\u0119 ku zachodowi, a my odczuwali\u015bmy pot\u0119guj\u0105ce si\u0119 ciep\u0142o. Jad\u0105c w kierunku pustyni Kalut, nie min\u0119\u0142o nas ani jedno auto. Fakt, \u017ce byli\u015bmy kompletnie sami, odci\u0119ci, bez zasi\u0119gu i mo\u017cliwo\u015bci wykonania telefonu, zaniepokoi\u0142 ca\u0142\u0105 tr\u00f3jk\u0119. Ed potwierdzi\u0142 nam, \u017ce o tej porze roku Ira\u0144czyk pr\u0119dzej zapu\u015bci si\u0119, gdzie pieprz ro\u015bnie, ni\u017c przyjedzie na pustyni\u0119. Wtem zje\u017cd\u017camy z drogi, Ed oznajmia, \u017ce jeste\u015bmy u celu. Gdy wysiedli\u015bmy z auta, poczuli\u015bmy si\u0119, jakby kto\u015b podstawi\u0142 nam gor\u0105c\u0105 patelni\u0119 pod nos! Naszym oczom ukaza\u0142 si\u0119 bezkres pustyni, przeplatany nieregularnymi, poszarpanymi piaskowymi formacjami. Ed ledwo zd\u0105\u017cy\u0142 nas ostrzec, by\u015bmy nie oddalali si\u0119 zbyt daleko, my ju\u017c pop\u0119dzili\u015bmy eksplorowa\u0107 miejsce, na kt\u00f3re tak bardzo czekali\u015bmy. Wdrapywali\u015bmy si\u0119 na olbrzymie piaskowe osta\u0144ce i krzyczeli\u015bmy jak dzieciaki! <\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
Tymczasem gdy my mieli\u015bmy olbrzymi\u0105 frajd\u0119, Ed robi\u0142 si\u0119 nerwowy. Niecierpliwie rozgl\u0105da\u0142 si\u0119 wok\u00f3\u0142 drogi z nadziej\u0105, \u017ce jaki\u015b pojazd nadjedzie i \u017ce nie b\u0119dziemy tu jedyni. Ira\u0144czyk obawia\u0142 si\u0119 o nasze bezpiecze\u0144stwo i czu\u0142 si\u0119 za nas odpowiedzialny. Opowiada\u0142 nam, \u017ce nigdy wcze\u015bniej nie by\u0142 tu kompletnie sam. W \u015brodku sezonu, a wi\u0119c zim\u0105, docieraj\u0105 tu t\u0142umy, obwo\u017ani drobni handlarze, wielb\u0142\u0105dy i inne atrakcje. Uprzedzi\u0142 nas, \u017ce je\u017celi w najbli\u017cszych minutach nie zjawi si\u0119 tu inne auto, zawracamy, gdy\u017c on nie czuje si\u0119 tu komfortowo z nami. Szcz\u0119\u015bliwie po kilku minutach, nadjecha\u0142a druga osob\u00f3wka. Mogli\u015bmy wi\u0119c dalej delektowa\u0107 si\u0119 chwil\u0105. Tradycyjnie po kr\u00f3tkim spacerze, nacieszeniu si\u0119 tym cudem natury, rozbili\u015bmy piknik i zajadali\u015bmy soczystego arbuza przy zachodzie s\u0142o\u0144ca. <\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
Nie by\u0142o mowy o przed\u0142u\u017caniu pobytu. Gdy tylko s\u0142o\u0144ce zaczyna\u0142o znika\u0107 za horyzontem, byli\u015bmy ju\u017c w aucie i ruszali\u015bmy z powrotem. Jeszcze przed przyjazdem, mieli\u015bmy wizj\u0119 noclegu na pustyni. Ed szybko ukr\u00f3ci\u0142 nasze mrzonki. Nie ma mowy, to zbyt niebezpieczne (oczywi\u015bcie przekaza\u0142 nam to turbo grzecznie, sugeruj\u0105c, \u017ce nie jest to najbezpieczniejszy pomys\u0142). Nie chcieli\u015bmy jednak wraca\u0107 z powrotem te 200 km do Kerman, a przede wszystkim nara\u017ca\u0107 Eda na dalsz\u0105 jazd\u0119 po ca\u0142ym dniu. Kompromisem mia\u0142o by\u0107 znalezienie najbli\u017cszej zorganizowanej kwatery, ale nadal na pustyni. Trafili\u015bmy wi\u0119c na Eco farm\u0119 (LUT Eco Camp) na pustyni. Zapukali\u015bmy w bram\u0119 i otworzy\u0142 nam m\u0119\u017cczyzna z gromadk\u0105 dzieci. Ed szybko rozm\u00f3wi\u0142 si\u0119 z nim i przedstawi\u0142 nasze oczekiwania. Zobaczyli\u015bmy domki, poprosili\u015bmy o taki sam dla naszego przewodnika i podj\u0119li\u015bmy decyzj\u0119, \u017ce zostajemy. Znowu byli\u015bmy jedynymi go\u015b\u0107mi w ca\u0142ym przybytku. Ed by\u0142 r\u00f3wnie zafascynowany tym miejscem jak i my, wi\u0119c cisn\u0105\u0142 m\u0119\u017cczyzn\u0119 kolejnymi pytaniami. Ten zacz\u0105\u0142 opowiada\u0107 wi\u0119cej szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Dowiedzieli\u015bmy si\u0119 m.in. sk\u0105d pobieraj\u0105 na farmie wod\u0119. Ed na bie\u017c\u0105co t\u0142umaczy\u0142 i dopowiada\u0142 od siebie. Po raz pierwszy us\u0142yszeli\u015bmy o kanatach, czyli staro\u017cytnych systemach nawadniaj\u0105cych tereny pustynne. Kanaty to systemy podziemnych kana\u0142\u00f3w wodnych, doprowadzaj\u0105cych wod\u0119 do teren\u00f3w miejskich i rolniczych, stworzone za pomoc\u0105 ludzkich r\u0105k. Gospodarz zaproponowa\u0142, \u017ce nam je poka\u017ce. Wyszli\u015bmy wi\u0119c poza teren obiektu i zeszli\u015bmy po schodach do jamy! Stopie\u0144 po stopniu, schodzili\u015bmy pod ziemi\u0119! By\u0142o tam ch\u0142odno i wilgotno\u2026 czyli by\u0142y to idealne warunki mieszkalne dla\u2026 karaluch\u00f3w. Biega\u0142y jak op\u0119tane! Poszli\u015bmy kawa\u0142ek tunelami, kt\u00f3rymi \u015brodkiem p\u0142yn\u0119\u0142a woda. Dali\u015bmy susa przez wod\u0119 i przeszli\u015bmy jeszcze kawa\u0142ek. Ta technologia przesz\u0142a pr\u00f3b\u0119 czasu! Byli\u015bmy pod ogromnym wra\u017ceniem, \u017ce w Iranie wci\u0105\u017c korzysta si\u0119 z wynalazk\u00f3w staro\u017cytnych Pers\u00f3w. W g\u0142owie nam si\u0119 nie mie\u015bci\u0142o, \u017ce te wszystkie podziemne korytarze stworzy\u0142y ludzkie mi\u0119\u015bnie. Wyszli\u015bmy z kanat\u00f3w pora\u017ceni! Po ca\u0142ym dniu wra\u017ce\u0144, czeka\u0142o na nas rozgwia\u017cd\u017cone niebo! Ed pogoni\u0142 gospodarza, by pogasi\u0142 wszelkie \u015bwiat\u0142a i przyni\u00f3s\u0142 nam wygodne krzese\u0142ka, by zadrze\u0107 g\u0142ow\u0119 i podziwia\u0107! <\/p>\n\n\n\nLut Eco Camp<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
Kerman<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Nast\u0119pnego dnia, wracali\u015bmy do Kerman. Ed z ogromn\u0105 ochot\u0105 chcia\u0142 nam pokaza\u0107 swoje miasto. Po dniu pe\u0142nym wra\u017ce\u0144, dali\u015bmy mu do zrozumienia, \u017ce dzi\u015b mo\u017cemy troch\u0119 przystopowa\u0107 ze zwiedzaniem. Ed okroi\u0142 wi\u0119c plan, zabra\u0142 nas tylko do najciekawszych punkt\u00f3w. Jednym z nich by\u0142o kolejne osi\u0105gni\u0119cie Pers\u00f3w. Zeszli\u015bmy kamiennymi schodami do ab anbaru<\/em>, czyli ogromnej podziemnej cysterny, kt\u00f3ra s\u0142u\u017cy\u0142a do magazynowania wody. Perskie wynalazki technologiczne robi\u0142y na nas ogromne wra\u017cenie i z zaciekawieniem s\u0142uchali\u015bmy opowie\u015bci Eda. Ab anbary, kanaty oraz badgiry (\u0142apacze wiatr\u00f3w, czyli w skr\u00f3cie staro\u017cytna klimatyzacja) s\u0105 wci\u0105\u017c w u\u017cytku w suchym i ciep\u0142ym klimacie. Spotkacie je w wszystkich miastach pustynnych takich jak Kerman, Jazd czy Kaszan. <\/p>\n\n\n\n
Ed pokaza\u0142 nam jeszcze jeden z perskich wynalazk\u00f3w – Jahczal-e Mo-ajedi<\/em>. Ogromna budowla przypomina\u0142a wygl\u0105dem troch\u0119 ul, a okaza\u0142a si\u0119 ogromn\u0105 ch\u0142odziark\u0105\u2026 Jahczale s\u0142u\u017cy\u0142y niegdy\u015b do przechowywania lodu. Nad ziemi\u0105 znajdowa\u0142a si\u0119 kopu\u0142a, do kt\u00f3rej wpada\u0142o powietrze przez szczeliny, i kolejno trafia\u0142o do przestrzeni pod ziemi\u0105, gdzie wytwarzano i magazynowano lodu. Obecnie w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci mie\u015bci si\u0119 kameralne muzeum z kamiennym eksponatami z dynastii Safawid\u00f3w. Zn\u00f3w zdziwili\u015bmy z jakim dystansem i luzem Ira\u0144czycy podchodz\u0105 do swoich zabytk\u00f3w. \u017baden z eksponat\u00f3w nie by\u0142 dobrze zabezpieczony. <\/p>\n\n\n\n
Po kr\u00f3tkim zwiedzaniu, poprosili\u015bmy Eda by\u015bmy zacz\u0119li szuka\u0107 dogodnego miejsca na obiad. Ed tak jak wszystkim bardzo si\u0119 przejmowa\u0142 i chcia\u0142 zabra\u0107 nas do bezpiecznej knajpy \ud83d\ude42 Wybra\u0142 miejsce o typowym ira\u0144skim klimacie, du\u017cej ilo\u015bci zieleni i z \u0107wierkaj\u0105cymi kanarkami. Przy dywanie s\u0105si\u0105duj\u0105cym z nami, urodziny celebrowa\u0142o kilka roze\u015bmianych nastolatek. Grupka m\u0142odych kobiet, a ja wci\u0105\u017c \u0142akn\u0119\u0142am jakichkolwiek interakcji z kobietami, gdy\u017c wsz\u0119dzie towarzyszyli nam g\u0142\u00f3wnie m\u0119\u017cczy\u017ani. Wystarczy\u0142 kontakt wzrokowy i u\u015bmiech, poderwali\u015bmy si\u0119 z Dawidem, by za\u015bpiewa\u0107 m\u0142odziutkiej jubilatce sto lat! W ge\u015bcie wdzi\u0119czno\u015bci, otrzymali\u015bmy poka\u017any kawa\u0142 tortu! Jednak na bli\u017csze spotkanie i rozmow\u0119 z Irankami musia\u0142am jeszcze poczeka\u0107\u2026 W restauracji samo jedzenie zesz\u0142o na drugi plan, gdy\u017c jak ju\u017c wcze\u015bniej si\u0119 przekonali\u015bmy, Ed by\u0142 wybitnym rozm\u00f3wc\u0105. Obiad sta\u0142 si\u0119 pretekstem i dodatkiem do kilkugodzinnym konwersacji o \u017cyciu, rzeczywisto\u015bci, perspektywach. Oparci o mi\u0119kkie poduszki tzw. puszti, zasiedzieli\u015bmy si\u0119 na dywanie i nie wiadomo, kiedy up\u0142yn\u0119\u0142o nam p\u00f3\u0142 dnia. Ed otworzy\u0142 si\u0119 przed nami, opowiedzia\u0142 nam o swojej emigracji, zdobywaniu wykszta\u0142cenia i karierze za Oceanem oraz o powrocie do swojej ojczyzny. Szkoda by\u0142o nam wstawa\u0107 i opuszcza\u0107 ten lokal, wiedz\u0105c te\u017c, \u017ce to nasz ostatni wsp\u00f3lny dzie\u0144 z tym niezwyk\u0142ym cz\u0142owiekiem…<\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\nKawa\u0142ek tortu…<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
Na sam koniec naszej cudownej wycieczki, Ed pokaza\u0142 nam jeszcze \u015bwi\u0105tynie ognia Zaratuszrian. Zaratusztrianizm to najstarsza objawiona religia \u015bwiata, u kt\u00f3rej podstaw le\u017c\u0105 dobre my\u015bli, dobre s\u0142owa oraz dobre czyny, o kt\u00f3rych przypomina symbol tego wyzwania, czyli Farawahar<\/em>. Zaratusztrianie nazywani s\u0105 tak\u017ce czcicielami ognia, kt\u00f3ry podtrzymuj\u0105 w swoich \u015bwi\u0105tyniach od lat. Odwiedzaj\u0105c ich \u015bwi\u0105tynie w Kerman, byli\u015bmy ogromnie zaskoczeni skromnym wn\u0119trzem oraz otwarto\u015bci\u0105 duchownego opiekuj\u0105cego si\u0119 tym miejsce, kt\u00f3ry ch\u0119tnie opowiada\u0142 nam o swojej religii za po\u015brednictwem t\u0142umacze\u0144 Eda. <\/p>\n\n\n\nWn\u0119trza \u015awi\u0105tyni Ognia. Farawahar widoczny z lewym g\u00f3rnym rogu.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
Kaluty, kanaty, karaluchy, niebo pe\u0142ne gwiazd i cudowny Ed, kt\u00f3ry z ogromnym sercem i zaanga\u017cowaniem pokaza\u0142 nam swoje rodzinne ziemie. Tak zapami\u0119tamy Wsch\u00f3d Iranu \ud83d\ude42 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wsch\u00f3d Iranu bardzo cz\u0119sto pozostaje pomijany przez turyst\u00f3w. Mo\u017ce tylko za wyj\u0105tkiem Meszedu, kt\u00f3ry jest sakraln\u0105 stolic\u0105 z mauzoleum Imama Rezy. Wsch\u00f3d kraju cieszy si\u0119 mniejsz\u0105 popularno\u015bci\u0105 prawdopodobnie z powodu niestabilnych s\u0105siad\u00f3w, czyli Afganistanu i Pakistanu. My r\u00f3wnie\u017c studiuj\u0105c map\u0119, nie brali\u015bmy go pod uwag\u0119. Sprawy jednak nabra\u0142y zupe\u0142nie innego obrotu podczas pobytu na Keszmie u serdecznego Ira\u0144czyka, o imieniu S. To w\u0142a\u015bnie od niego us\u0142yszeli\u015bmy wiele dobrych s\u0142\u00f3w o jego rodzinnym mie\u015bcie Kerman i samej prowincji. Kerman oraz znajduj\u0105ca si\u0119 w tym regionie pustynia Kalut musia\u0142a si\u0119 znale\u017a\u0107 na naszej trasie. Znowu naturalnie trafili\u015bmy w polecane, ira\u0144skie r\u0119ce. Nasz kolega S. zadzwoni\u0142 do swojego znajomego – Eda, kt\u00f3ry jest przewodnikiem w Kerman, by nas z nim um\u00f3wi\u0107. Zgodnie ze spontaniczn\u0105 decyzj\u0105, z Shirazu zamiast na p\u00f3\u0142noc mieli\u015bmy uda\u0107 si\u0119 na wsch\u00f3d. Wsiedli\u015bmy w nocny autobus linii VIP do Kerman. Um\u00f3wili\u015bmy si\u0119 z Edem, \u017ce odbierze nas nad ranem z dworca. Ed ju\u017c przez telefon sprawia\u0142 wra\u017cenie osoby niezwykle serdecznej, doskonale w\u0142ada\u0142 angielskim i by\u0142 niesamowicie mi\u0142y. Podpyta\u0142 dyskretnie czy b\u0119dziemy rano g\u0142odni. Przytakn\u0119\u0142am subtelnie, by nie fatygowa\u0107 zbytnio naszego przewodnika. Po ca\u0142ej nocy w super komfortowych warunkach, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 autokary VIP w Iranie, wysiedli\u015bmy z lekkim op\u00f3\u017anieniem na dworcu ko\u0142o godziny 7. Ed by\u0142 elegancko ubrany, w idealnie wyprasowanej koszuli, spodniach w kant i pantoflach, czeka\u0142 ju\u017c na nas od\u2026. 6 rano. Umawiali\u015bmy si\u0119 na 6:30, by\u015bmy to my w razie op\u00f3\u017anie\u0144 zaczekali, Ed ju\u017c na starcie nas za\u2019taroffowa\u0142! Przedstawi\u0142 nam si\u0119 i od razu przyzna\u0142, \u017ce na pewno jeste\u015bmy g\u0142odni, ale ze wzgl\u0119du na trwaj\u0105cy ramadan, nie mo\u017ce przygotowa\u0107 \u015bniadania w mie\u015bcie, za co mocno nas przeprasza\u0142. Zaproponowa\u0142 posi\u0142ek w formie pikniku poza miastem. Odjechali\u015bmy od miejskich zabudowa\u0144 i zatrzymali\u015bmy si\u0119 przy drodze, nieopodal ma\u0142ego strumienia. Wyci\u0105gn\u0119li\u015bmy kocyk, Ed podszed\u0142 do auta i powiedzia\u0142, \u017ce przygotowa\u0142 nam ma\u0142e \u015bniadanie. Przed naszymi oczami ukaza\u0142 si\u0119 ca\u0142y baga\u017cnik prowiantu. Od jajek, \u015bwie\u017cego chleba, serk\u00f3w i jogurt\u00f3w w r\u00f3\u017cnych wersjach smakowych (nie m\u00f3g\u0142 przecie\u017c przewidzie\u0107 jakie s\u0105 nasze upodobania czy ograniczenia zdrowotne), ciastek i s\u0142odyczy, po mleczka w kartoniku, soki i arbuza. Jak to zobaczy\u0142am, to w g\u0142owie przebieg\u0142a mi my\u015bl, \u017ce \u015bniada\u0144 by\u015bmy mogli mie\u0107 na ca\u0142y tydzie\u0144! Do tego Ed pochwali\u0142 nam si\u0119, \u017ce zrobi\u0142 dla nas ca\u0142y termos jego ulubionej herbaty zio\u0142owej, kt\u00f3r\u0105 sam skrupulatnie komponuje. Szcz\u0119ki nam opad\u0142y, a oczu nie wiedzieli\u015bmy, gdzie podzia\u0107. Ten cz\u0142owiek pomy\u015bla\u0142 o wszystkim i powali\u0142 nas swoj\u0105 go\u015bcinno\u015bci\u0105! Po pysznym \u015bniadaniu, gotowi byli\u015bmy rozpocz\u0105\u0107 zwiedzanie. Na zobaczenie pustyni Kalut najarani byli\u015bmy niesamowicie i cieszyli\u015bmy si\u0119 jak szczeniaki, Ed uspokaja\u0142 nas i zapewnia\u0142, \u017ce dotrzemy i tam, ale dopiero bli\u017cej zachodu s\u0142o\u0144ca. W ci\u0105gu dnia nie ma szans, by tam wytrwa\u0107 o tej porze roku (by\u0142 to koniec maja). Do tego czasu, Ed zaplanowa\u0142 nam kilka atrakcji, po kt\u00f3rych b\u0119dziemy kierowa\u0107 si\u0119 ku wielkiemu gor\u0105cu:) Zamek w Rajen Pierwsz\u0105 zaplanowan\u0105 atrakcj\u0105 by\u0142a twierdza w mie\u015bcie Rajen, znajduj\u0105ca si\u0119 ok. 100 km od Kerman. Samo miasteczko po\u0142o\u017cone jest u podn\u00f3\u017cy g\u00f3ry Hezar (4420 m), kt\u00f3ra wida\u0107 nawet na zdj\u0119ciach. Twierdza nale\u017cy do najlepiej zachowanych tego typu obiekt\u00f3w w Iranie, zaraz po twierdzy w Bam, kt\u00f3r\u0105 niestety cz\u0119\u015bciowo zniszczy\u0142o trz\u0119sienie ziemie 2003 r. Cytadela niegdy\u015b stanowi\u0142a bardzo wa\u017cny punkt na szlaku handlowym. Tak naprawd\u0119 to g\u0142\u00f3wnie z Edem, mieli\u015bmy okazj\u0119 zazna\u0107 tradycyjnego zwiedzania i przyjrze\u0107 si\u0119 jak Ira\u0144czycy podchodz\u0105 do swojego dziedzictwa kulturowego. Ot\u00f3\u017c traktuj\u0105 je bardzo lu\u017ano. Brakuje zabezpiecze\u0144, bardzo cz\u0119sto turysta niemal wsz\u0119dzie mo\u017ce wej\u015b\u0107. Przyzwyczajeni do europejskich standard\u00f3w, gdzie wszystko jest za szybk\u0105, a tury\u015bci mog\u0105 ogl\u0105da\u0107 tylko dane cz\u0119\u015bci, skrzyd\u0142a budowli, tu byli\u015bmy w totalnym szoku! Ca\u0142ego ogromnego obiektu pilnowa\u0142 jeden pan bileter w kasie przy wej\u015bciach. Ed oprowadzi\u0142 nas po labiryncie uliczek cytadeli jak rasowy przewodnik. Przeszli\u015bmy przez izby, zobaczyli\u015bmy pierwszy karawanseraj, kt\u00f3rych nie brakuje w Iranie (dom zajezdny dla karawan z pomieszczeniami dla podr\u00f3\u017cnych, magazynami na towary, typowy dla kraj\u00f3w arabskich i w\u0142a\u015bnie Persji). Wreszcie za namow\u0105 Eda wdrapali\u015bmy si\u0119 na fortyfikacj\u0119, by zerkn\u0105\u0107 z g\u00f3ry na miasto-twierdz\u0119. Upa\u0142 doskwiera\u0142 nam niemi\u0142osiernie. Dla mnie najgorsza do zniesienia by\u0142a podr\u00f3\u017c autem, kt\u00f3ra jeszcze bardziej napromieniowywa\u0142o si\u0119 od s\u0142o\u0144ca. Ed, co chwila pyta\u0142 i bada\u0142 nasze samopoczucie i widzia\u0142, \u017ce zmagamy si\u0119 mocno z upa\u0142em. Zaproponowa\u0142 wi\u0119c, \u017ce skr\u0119cimy nieco z trasy i pojedziemy pod niewielki wodospad i tam zrobimy ma\u0142\u0105 przerw\u0119 na herbat\u0119. Z pustynnego, suchego jak pieprz klimatu, wjechali\u015bmy troch\u0119 wy\u017cej w s\u0105siaduj\u0105ce pasma g\u00f3rskie Wysiedli\u015bmy z auta i wzi\u0119li\u015bmy oddech rze\u015bkim powietrzem. Przejechali\u015bmy jakie\u015b kilkana\u015bcie kilometr\u00f3w, wyje\u017cd\u017caj\u0105c z 40-stopniowego upa\u0142u, zastali\u015bmy na miejscu g\u00f3rskie powietrze, przyjemny wiaterek i odczuwalne jakie\u015b 20 stopni Celsjusza. Byli\u015bmy od razu zaczarowani tym miejscem, rozbili\u015bmy piknik nieopodal strumienia i zaraz potem ruszyli\u015bmy w stron\u0119 wodospadu. Po drodze napotykali\u015bmy wiele ira\u0144skich rodzin z rozbitymi biwakami. Ogr\u00f3d Shazdeh ko\u0142o Mahan Kolejnym z punkt\u00f3w wycieczki by\u0142y perskie ogrody w Mahan, kt\u00f3re znalaz\u0142y si\u0119 na li\u015bcie UNESCO. Podczas pobytu w Iranie, nasze nogi bardzo cz\u0119sto dociera\u0142y do zielonych przestrzeni. Warto przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej tym obiektom, gdy\u017c dla Ira\u0144czyk\u00f3w ziele\u0144 i ro\u015blinno\u015b\u0107 znacz\u0105 wiele. Dlatego te\u017c, soczyste zielone ogrody po\u015br\u00f3d pustynnych teren\u00f3w to wcale nie ewenement. Ira\u0144czycy szukaj\u0105 tam schronienia przed upa\u0142em oraz odpoczynku. W ka\u017cdym z ogrod\u00f3w, spotykali\u015bmy dzikie t\u0142umy, rodziny z dzie\u0107mi czy grzecznie randkuj\u0105ce pary. Gdzie si\u0119 nie obejrzeli\u015bmy, Ira\u0144czycy fotografowali si\u0119 na tle kwiat\u00f3w. Tak by\u0142o te\u017c w przypadku tego niezwyk\u0142ego parku zieleni. Perskie ogrody zgodnie z tradycj\u0105 otoczone s\u0105 murem, nie ma w nich przepychu, za to rz\u0105dzi tam geometria. W\u015br\u00f3d kwiat\u00f3w, krzew\u00f3w zawsze s\u0142yszalny jest szmer wody, wydobywaj\u0105cej si\u0119 z kaskadowej fontanny, ci\u0105gn\u0105cej si\u0119 w wzd\u0142u\u017c ogrod\u00f3w. Najlepiej jeszcze, gdy po\u015br\u00f3d tej zieleni \u015bwiergoli s\u0142owik czy inny ptaszek. W parku zasiedzieli\u015bmy si\u0119 tak\u017ce w tamtejszej restauracji, by zaspokoi\u0107 g\u0142\u00f3d i bez \u017cadnych przeszk\u00f3d rusza\u0107 ju\u017c w kierunku najgor\u0119tszego miejsca na ziemi KaLUT, czyli najgor\u0119tsze miejsce na Ziemi Po wizycie w ogrodach, cali podekscytowani wskoczyli\u015bmy do auta, wyczekuj\u0105c ostatniego i najwa\u017cniejszego dla nas punktu wycieczki, czyli pustyni Kalut. Czeka\u0142a nas jeszcze wcale nie kr\u00f3tka podr\u00f3\u017c, by tam dotrze\u0107. Ed pr\u00f3bowa\u0142 na ka\u017cdym kroku nas na to przygotowa\u0107. Stara\u0142 si\u0119 nam uzmys\u0142owi\u0107, \u017ce z ka\u017cdym przejechanym kilometrem, b\u0119dziemy odczuwali wzrost temperatury powietrza. Z pocz\u0105tku czu\u0142am si\u0119 troch\u0119 jakby traktowa\u0142 nas jak dzieci, ale z up\u0142ywem drogi, by\u0142o dos\u0142ownie tak, jak Ed nam zapowiada\u0142! W pewnym momencie, poprosi\u0142 by\u015bmy rozejrzeli si\u0119 i dostrzegli ostatnie \u015blady ro\u015blinno\u015bci, kar\u0142owate drzewka, kt\u00f3re raczej dokonywa\u0142y \u017cywota, przegrywaj\u0105c ze \u015bmierciono\u015bn\u0105 temperatur\u0105. Dalej nie b\u0119dzie ju\u017c niczego – stwierdzi\u0142 Ed. Ira\u0144czyk z ogromn\u0105 pokor\u0105 podchodzi\u0142 do pustyni, doskonale zdaj\u0105c sobie spraw\u0119 z zagro\u017ce\u0144. Dawid nie wytrzyma\u0142 ekscytacji i wreszcie zapyta\u0142 jak bardzo gor\u0105co b\u0119dzie na miejscu. Ed odwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 i rzek\u0142, \u017ce b\u0119dzie tak gor\u0105co, jakby kto\u015b nam rozgrzan\u0105 patelni\u0119 przystawi\u0142 do twarzy. Drzewka znikn\u0119\u0142y z horyzontu, s\u0142o\u0144ce powoli chyli\u0142o si\u0119 ku zachodowi, a my odczuwali\u015bmy pot\u0119guj\u0105ce si\u0119 ciep\u0142o. Jad\u0105c w kierunku pustyni Kalut, nie min\u0119\u0142o nas ani jedno auto. Fakt, \u017ce byli\u015bmy kompletnie sami, odci\u0119ci, bez zasi\u0119gu i mo\u017cliwo\u015bci wykonania telefonu, zaniepokoi\u0142 ca\u0142\u0105 tr\u00f3jk\u0119. Ed potwierdzi\u0142 nam, \u017ce o tej porze roku Ira\u0144czyk pr\u0119dzej zapu\u015bci si\u0119, gdzie pieprz ro\u015bnie, ni\u017c przyjedzie na pustyni\u0119. Wtem zje\u017cd\u017camy z drogi, Ed oznajmia, \u017ce jeste\u015bmy u celu. Gdy wysiedli\u015bmy z auta, poczuli\u015bmy si\u0119, jakby kto\u015b podstawi\u0142 nam gor\u0105c\u0105 patelni\u0119 pod nos! Naszym oczom ukaza\u0142 si\u0119 bezkres pustyni, przeplatany nieregularnymi, poszarpanymi piaskowymi formacjami. Ed ledwo zd\u0105\u017cy\u0142 nas ostrzec, by\u015bmy nie oddalali si\u0119 zbyt daleko, my ju\u017c pop\u0119dzili\u015bmy eksplorowa\u0107 miejsce, na kt\u00f3re tak bardzo czekali\u015bmy. Wdrapywali\u015bmy si\u0119 na olbrzymie piaskowe osta\u0144ce i krzyczeli\u015bmy jak dzieciaki! Tymczasem gdy my mieli\u015bmy olbrzymi\u0105 frajd\u0119, Ed robi\u0142 si\u0119 nerwowy. Niecierpliwie rozgl\u0105da\u0142 si\u0119 wok\u00f3\u0142 drogi z nadziej\u0105, \u017ce jaki\u015b pojazd nadjedzie i \u017ce nie b\u0119dziemy tu jedyni. Ira\u0144czyk obawia\u0142 si\u0119 o nasze bezpiecze\u0144stwo i czu\u0142 si\u0119 za nas odpowiedzialny. Opowiada\u0142 nam, \u017ce nigdy wcze\u015bniej nie by\u0142 tu kompletnie sam. W \u015brodku sezonu, a wi\u0119c zim\u0105, docieraj\u0105 tu t\u0142umy, obwo\u017ani drobni handlarze, wielb\u0142\u0105dy i inne atrakcje. Uprzedzi\u0142 nas, \u017ce je\u017celi w najbli\u017cszych minutach nie zjawi si\u0119 tu inne auto, zawracamy, gdy\u017c on nie czuje si\u0119 tu komfortowo z nami. Szcz\u0119\u015bliwie po kilku minutach, nadjecha\u0142a druga osob\u00f3wka. Mogli\u015bmy wi\u0119c dalej delektowa\u0107 si\u0119 chwil\u0105. Tradycyjnie po kr\u00f3tkim spacerze, nacieszeniu si\u0119 tym cudem natury, rozbili\u015bmy piknik i zajadali\u015bmy soczystego arbuza przy zachodzie s\u0142o\u0144ca. Nie by\u0142o mowy o przed\u0142u\u017caniu pobytu. Gdy tylko s\u0142o\u0144ce zaczyna\u0142o znika\u0107 za horyzontem, byli\u015bmy ju\u017c w aucie i ruszali\u015bmy z powrotem. Jeszcze przed przyjazdem, mieli\u015bmy wizj\u0119 noclegu na pustyni. Ed szybko ukr\u00f3ci\u0142 nasze mrzonki. Nie ma mowy, to zbyt niebezpieczne (oczywi\u015bcie przekaza\u0142 nam to turbo grzecznie, sugeruj\u0105c, \u017ce nie jest to najbezpieczniejszy pomys\u0142). Nie chcieli\u015bmy jednak wraca\u0107 z powrotem te 200 km do Kerman, a przede wszystkim nara\u017ca\u0107 Eda na dalsz\u0105 jazd\u0119 po ca\u0142ym dniu. Kompromisem mia\u0142o by\u0107 znalezienie najbli\u017cszej zorganizowanej kwatery, ale nadal na pustyni. Trafili\u015bmy wi\u0119c na Eco farm\u0119 (LUT Eco Camp) na pustyni. Zapukali\u015bmy w bram\u0119 i otworzy\u0142 nam m\u0119\u017cczyzna z gromadk\u0105 dzieci. Ed szybko rozm\u00f3wi\u0142 si\u0119 z nim i przedstawi\u0142 nasze oczekiwania. Zobaczyli\u015bmy domki, poprosili\u015bmy o taki sam dla naszego przewodnika i podj\u0119li\u015bmy decyzj\u0119, \u017ce zostajemy. Znowu byli\u015bmy jedynymi go\u015b\u0107mi w ca\u0142ym przybytku. Ed by\u0142 r\u00f3wnie zafascynowany tym miejscem jak i my, wi\u0119c cisn\u0105\u0142 m\u0119\u017cczyzn\u0119 kolejnymi pytaniami. Ten zacz\u0105\u0142 opowiada\u0107 wi\u0119cej szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Dowiedzieli\u015bmy si\u0119 m.in. sk\u0105d pobieraj\u0105 na farmie wod\u0119. Ed na bie\u017c\u0105co t\u0142umaczy\u0142 i dopowiada\u0142 od siebie. Po raz pierwszy us\u0142yszeli\u015bmy o kanatach, czyli staro\u017cytnych systemach nawadniaj\u0105cych tereny pustynne. Kanaty to systemy podziemnych kana\u0142\u00f3w wodnych, doprowadzaj\u0105cych wod\u0119 do teren\u00f3w miejskich i rolniczych, stworzone za pomoc\u0105 ludzkich r\u0105k. Gospodarz zaproponowa\u0142, \u017ce nam je poka\u017ce. Wyszli\u015bmy wi\u0119c poza teren obiektu i zeszli\u015bmy po schodach do jamy! Stopie\u0144 po stopniu, schodzili\u015bmy pod ziemi\u0119! By\u0142o tam ch\u0142odno i wilgotno\u2026 czyli by\u0142y to idealne warunki mieszkalne dla\u2026 karaluch\u00f3w. Biega\u0142y jak op\u0119tane! Poszli\u015bmy kawa\u0142ek tunelami, kt\u00f3rymi \u015brodkiem p\u0142yn\u0119\u0142a woda. Dali\u015bmy susa przez wod\u0119 i przeszli\u015bmy jeszcze kawa\u0142ek. Ta technologia przesz\u0142a pr\u00f3b\u0119 czasu! Byli\u015bmy pod ogromnym wra\u017ceniem, \u017ce w Iranie wci\u0105\u017c korzysta si\u0119 z wynalazk\u00f3w staro\u017cytnych Pers\u00f3w. W g\u0142owie nam si\u0119 nie mie\u015bci\u0142o, \u017ce te wszystkie podziemne korytarze stworzy\u0142y ludzkie mi\u0119\u015bnie. Wyszli\u015bmy z kanat\u00f3w pora\u017ceni! Po ca\u0142ym dniu wra\u017ce\u0144, czeka\u0142o na nas rozgwia\u017cd\u017cone niebo! Ed pogoni\u0142 gospodarza, by pogasi\u0142 wszelkie \u015bwiat\u0142a i przyni\u00f3s\u0142 nam wygodne krzese\u0142ka, by zadrze\u0107 g\u0142ow\u0119 i podziwia\u0107! Kerman Nast\u0119pnego dnia, wracali\u015bmy do Kerman. Ed z ogromn\u0105 ochot\u0105 chcia\u0142 nam pokaza\u0107 swoje miasto. Po dniu pe\u0142nym wra\u017ce\u0144, dali\u015bmy mu do zrozumienia, \u017ce dzi\u015b mo\u017cemy troch\u0119 przystopowa\u0107 ze zwiedzaniem. Ed okroi\u0142 wi\u0119c plan, zabra\u0142 nas tylko do najciekawszych punkt\u00f3w. Jednym z nich by\u0142o kolejne osi\u0105gni\u0119cie Pers\u00f3w. Zeszli\u015bmy kamiennymi schodami do ab anbaru, czyli ogromnej podziemnej cysterny, kt\u00f3ra s\u0142u\u017cy\u0142a do magazynowania wody. Perskie wynalazki technologiczne robi\u0142y na nas ogromne wra\u017cenie i z zaciekawieniem s\u0142uchali\u015bmy opowie\u015bci Eda. Ab anbary, kanaty oraz badgiry (\u0142apacze wiatr\u00f3w, czyli w skr\u00f3cie staro\u017cytna klimatyzacja) s\u0105 wci\u0105\u017c w u\u017cytku w suchym i ciep\u0142ym klimacie. Spotkacie je w wszystkich miastach pustynnych takich jak Kerman, Jazd czy Kaszan. Ed pokaza\u0142 nam jeszcze jeden z perskich wynalazk\u00f3w – Jahczal-e Mo-ajedi. Ogromna budowla przypomina\u0142a wygl\u0105dem troch\u0119 ul, a okaza\u0142a si\u0119 ogromn\u0105 ch\u0142odziark\u0105\u2026 Jahczale s\u0142u\u017cy\u0142y niegdy\u015b do przechowywania lodu. Nad ziemi\u0105 znajdowa\u0142a si\u0119 kopu\u0142a, do kt\u00f3rej wpada\u0142o powietrze przez szczeliny, i kolejno trafia\u0142o do przestrzeni pod ziemi\u0105, gdzie wytwarzano i magazynowano lodu. Obecnie w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci mie\u015bci si\u0119 kameralne muzeum z kamiennym eksponatami z dynastii Safawid\u00f3w. Zn\u00f3w zdziwili\u015bmy z jakim dystansem i luzem Ira\u0144czycy podchodz\u0105 do swoich zabytk\u00f3w. \u017baden z eksponat\u00f3w nie by\u0142 dobrze zabezpieczony. Po kr\u00f3tkim zwiedzaniu, poprosili\u015bmy Eda by\u015bmy zacz\u0119li szuka\u0107 dogodnego miejsca na obiad. Ed tak jak wszystkim bardzo si\u0119 przejmowa\u0142 i chcia\u0142 zabra\u0107 nas do bezpiecznej knajpy \ud83d\ude42 Wybra\u0142 miejsce o typowym ira\u0144skim klimacie, du\u017cej ilo\u015bci zieleni i z \u0107wierkaj\u0105cymi kanarkami. Przy dywanie s\u0105si\u0105duj\u0105cym z nami, urodziny celebrowa\u0142o kilka roze\u015bmianych nastolatek. Grupka m\u0142odych kobiet, a ja wci\u0105\u017c \u0142akn\u0119\u0142am jakichkolwiek interakcji z kobietami, gdy\u017c wsz\u0119dzie towarzyszyli nam g\u0142\u00f3wnie m\u0119\u017cczy\u017ani. Wystarczy\u0142 kontakt wzrokowy i u\u015bmiech, poderwali\u015bmy si\u0119 z Dawidem, by za\u015bpiewa\u0107 m\u0142odziutkiej jubilatce sto lat! W ge\u015bcie wdzi\u0119czno\u015bci, otrzymali\u015bmy poka\u017any kawa\u0142 tortu! Jednak na bli\u017csze spotkanie i rozmow\u0119 z Irankami musia\u0142am jeszcze poczeka\u0107\u2026 W restauracji samo jedzenie zesz\u0142o na drugi plan, gdy\u017c jak ju\u017c wcze\u015bniej si\u0119 przekonali\u015bmy, Ed by\u0142 wybitnym rozm\u00f3wc\u0105. Obiad sta\u0142 si\u0119 pretekstem i dodatkiem do kilkugodzinnym konwersacji o \u017cyciu, rzeczywisto\u015bci, perspektywach. Oparci o mi\u0119kkie poduszki tzw. puszti, zasiedzieli\u015bmy si\u0119 na dywanie i nie wiadomo, kiedy up\u0142yn\u0119\u0142o nam p\u00f3\u0142 dnia. Ed…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":643,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11],"tags":[22,26,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/630"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=630"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/630\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":662,"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/630\/revisions\/662"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/643"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=630"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=630"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=630"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/74486154_488123165379048_8656700511451348992_n-1024x768.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/74434054_570806717007477_671707338628923392_n-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/75279301_639532479910775_5348545176258215936_n-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/72713122_444720676045848_955520469765718016_n-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/72819258_2847857571904779_8269450862586232832_n-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/74612986_2131110076988522_7258707532984614912_n-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/75375666_571462670256522_90669688786255872_n-768x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/74214533_2348181772178501_5855529579803836416_n-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/72462667_485132162212774_5518064086572597248_n.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/75044640_424173378276413_7501245770708811776_n-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/74431787_424862311796993_8712489662725226496_n-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/74666239_426533261342834_6686355432295890944_n-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/74670740_778474802598907_5629231399404830720_n-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/75241140_526307114879076_8619483640578965504_n.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/73293673_719109358608431_3316912816459350016_n-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/75412228_480208295922348_7443148804657774592_n-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/74526537_1420540508095928_6515115850708549632_n-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/75224682_1561699113968789_6013278660524507136_n.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/76196391_554459408452225_9082365644892012544_n-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/74317727_974344569586115_6040679684289593344_n-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/70693548_559769521523065_8544285124072570880_n-768x1024.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/77410948_2719082634778861_4126413649520623616_n-1024x768.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/www.nieusiedzisz.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/73274746_548792595919502_7191350123522162688_n-768x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n